II OW 8/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Żak Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Generalnym Dyrektorem Dróg Krajowych i Autostrad a Zarządem Powiatu Kartuskiego poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku w sprawie uzgodnienia zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi (działka nr [...] obręb C.) ruchu drogowego spowodowanego zmianą zagospodarowania działki nr [...] obręb C. postanawia: wskazać Zarząd Powiatu Kartuskiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Pismem z dnia 7 lutego 2025 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej również "wnioskodawca" lub "GDDKiA") zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Zarządem Powiatu Kartuskiego (dalej również "Zarząd Powiatu"), poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku M. F., działającego z upoważnienia inwestora: S. Spółka Komandytowa ul. [...], [...], o uzgodnienie zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi (na działce nr [...] obręb C.) ruchu drogowego spowodowanego zmianą zagospodarowania działki nr [...] obręb C., na której projektowany jest plac manewrowy oraz zespół 3 budynków hal magazynowo-biurowych o powierzchni 600m2 każda. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że działka nr [...] obręb C., z którą ma być powiązana inwestycja planowana na działce nr [...] obręb C., stanowi pas drogowy drogi powiatowej wykonanej w ramach budowy drogi ekspresowej S6. W ocenie GDDKiA po oddaniu do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi w której ciągu leży m.in. działka nr [...] z mocy prawa i bezwarunkowo został on zaliczony do kategorii drogi powiatowej zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2024 r. poz. 320 ze zm.; dalej "u.d.p."). Wnioskodawca wskazał, że powoływany przepis ma charakter lex specialis, bowiem rozstrzyga o nadaniu kategorii drogi publicznej z mocy prawa, w sposób całkowicie odmienny od ogólnych zasad przewidzianych w ustawie o drogach publicznych i niezależny od woli pomiotów zainteresowanych. Zarząd Dróg Powiatowych w Kartuzach stwierdził natomiast, że do czasu dostarczenia Starostwu Powiatowemu w Kartuzach dokumentów niezbędnych do przejęcia drogi obowiązki zarządcy przedmiotowego odcinka sprawować będzie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.d.p., budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu. Stosownie do treści art. 20 pkt 8 u.d.p. zezwolenia na zjazd z drogi udziela jej zarządca. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznający niniejsza sprawę podziela ocenę wyrażoną w orzeczeniu NSA z dnia 25 maja 2016 r. sygn. akt I OW 18/16, w którym - odnośnie art. 10 ust. 4 u.d.p. - stwierdzono, że "W przepisie tym przewidziano sytuacje skutkujące zaliczeniem drogi do odpowiedniej kategorii z mocy prawa. Wobec skutków tej regulacji nie ma potrzeby przeprowadzania procedury zaliczeniowej co do nowo wybudowanego odcinka drogi. Nowy odcinek istniejącej drogi zostaje ex lege zaliczony do tej kategorii drogi publicznej, w której ciągu się znajduje (art. 10 ust. 4). Innymi słowy, o kategorii nowo wybudowanego odcinka rozstrzyga położenie w ciągu wybudowanej i użytkowanej drogi publicznej". Na orzeczenie to celnie wskazywał również wnioskodawca. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że skoro nowy odcinek drogi stanowi kontynuację ul. [...] tj. drogi powiatowej nr 1642G na terenie miasta Gdynia, to uzasadnione jest przyjęcie, iż również on staje się drogą powiatową. W związku z powyższym, organem właściwym do rozpoznania wniosku M. F., działającego z upoważnienia inwestora: S. Spółka Komandytowa ul. [...], [...] o uzgodnienie zmiany zagospodarowania terenu przyległego do pasa drogowego w zakresie możliwości włączenia do drogi (na działce nr [...] obręb C.) ruchu drogowego spowodowanego zmianą zagospodarowania działki nr [...] obręb C., będzie Zarząd Powiatu Kartuskiego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a.