II OW 96/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Robert Sawuła Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 1 czerwca 2012r., o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Kielcach a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Państwa A. B., S. B., H. K., J. L., A. G. i K. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] września 1987 r., nr [...], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów części wsi G., gm. G. postanawia: wskazać Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. B., S. B., H. K., J. L., A. G. i K. S. o stwierdzenie nieważności Wojewody Kieleckiego z dnia [...] września 1987 r., nr [...], zatwierdzającej projekt scalenia gruntów części wsi G., gm. G. W uzasadnieniu wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach wskazało, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 178. poz. 1749 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r., organem właściwym do przeprowadzenia postępowania scaleniowego lub wymiennego jest starosta. Zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze. Jednak w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie scalenia gruntów przepisy te nie mają zastosowania, gdyż zastosowanie ma ogólny przepis art. 157 § 1 K.p.a. w zw. z art. 17 pkt 2 K.p.a., co oznacza, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, wydanej przed 1 sierpnia 2009 r. przez wojewodę jest odpowiedni minister. Kolegium powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OPS 1/12, w której Sąd uznał, iż organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w zw. z art. 20 K.p.a. Zdaniem Kolegium, z uzasadnienia tej uchwały wynika, że w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojewodę właściwy jest minister, który jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 K.p.a. W przypadku decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów jest to Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bowiem kieruje on działem administracji rządowej rozwój wsi, który obejmuje sprawy związane ze scalaniem i wymianą gruntów. W odpowiedzi na wniosek Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Organ podniósł, iż w tej sprawie decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności została wydana przez Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach, a nie przez Wojewodę Kieleckiego. Organ ten nie jest organem administracji wymienionym w art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a., a więc w tej sprawie należy sięgnąć do obecnie obowiązujących przepisów tj. art. 3 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz art. 17 pkt 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestia właściwości organu do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 17 kwietnia 2012 r. uchwałę następującej treści: "Organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w związku z art. 20 K.p.a." (II OPS 1/12, publ., ONSAiWSA 2012, nr 4 poz.60, LEX nr 1142616). W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wywiedziona z art. 20 K.p.a. reguła, iż właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma zastosowanie wówczas, gdy art. 157 § 1 w zw. z art. 17 K.p.a. są niewystarczające dla ustalenia organu właściwego z uwagi na zmianę we właściwości organów. Przy czym nie chodzi o każdą zmianę właściwości organów, lecz o zmianę związaną z przemianami strukturalnymi, za którymi idzie likwidacja jednych organów i tworzenie innych. Dopóki organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, wymieniony w art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a., pozostaje w strukturze organów administracji publicznej, dopóty organ właściwy do stwierdzenia jej nieważności winien być określany na podstawie wskazanych przepisów. Przyjęte w uchwale stanowisko prowadzi do uznania, że organem nadzoru właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojewodę w sprawie scalania gruntów pozostaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stosownie do art. 17 pkt 2 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody jest bowiem właściwy w sprawie minister. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności była decyzja Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia [...] września 1987 r., a nie jak błędnie wskazano we wniosku decyzja Wojewody Kieleckiego. Zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 ze zm.) kierownik wydziału albo innej równorzędnej komórki organizacyjnej urzędu wojewódzkiego był w województwie terenowym organem administracji państwowej o właściwości szczególnej. Skoro decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności została wydana przez kierownika wydziału w urzędzie wojewódzkim, czyli organ stopnia wojewódzkiego działający przy wojewodzie, to organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku będzie organ wyższego stopnia w stosunku do wojewody, a więc właściwy minister. Należy także zauważyć, że odwołanie od decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia [...] września 1987 r. przysługiwało wówczas również do Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.