II OW 99/13

Dnia 20 września 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak /spr./ sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 roku nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Katowicach a Wójtem Gminy Hażlach w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu rozpoznania złoża węgla kamiennego w obszarze "[...]" postanawia: wskazać Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach jako organ właściwy w sprawie objętej wnioskiem. Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poprzez wskazanie Burmistrza Gminy Hażlach jako organu właściwego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu rozpoznania złoża węgla kamiennego w obszarze "[...]". W uzasadnieniu Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wyjaśnił, że wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia został złożony przez A. S.A. z siedzibą w C. Pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. Wójt Gminy Hażlach przekazał przedmiotowy wniosek wraz z dokumentacją Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Katowicach do załatwienia zgodnie z właściwością. W uzasadnieniu Wójt Gminy Hażlach wskazał, że przedmiotowy wniosek dotyczy złoża "[...]" o powierzchni 13,26 km2, na którym usytuowane są tereny zamknięte (linia kolejowa [...]). Ponadto Wójt Gminy Hażlach stwierdził, że na podstawie art. 75 ust. 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm. – dalej jako "ustawa środowiskowa") Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach prowadzi postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu metodą podziemną węgla kamiennego ze złoża "[...]". Mając na uwadze, że oba wnioski dotyczą tego samego obszaru "[...]" Wójt Gminy Hażlach uznał się za organ niewłaściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wyjaśnił, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 75 ust. 6 ustawy środowiskowej, organem właściwym do wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dla przedsięwzięć realizowanych w całości lub w części na terenach zamkniętych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. Ustalając właściwość regionalnego dyrektora ochrony środowiska należy jednak w każdej sprawie indywidualnie rozstrzygnąć czy przedsięwzięcie jest realizowane na terenie nieruchomości stanowiącej teren zamknięty. Z wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie obejmować prace rozpoznawcze złoża węgla kamiennego w obszarze "Morcinek 1". Obecnie inwestor prowadzi już rozpoznanie tego złoża w ramach udzielonej przez Ministra Środowiska koncesji z dnia [...] października 2003 r. W celu zoptymalizowania prac rozpoznawczych inwestor planuje zmienić lokalizację podziemnych przekopów w stosunku do wcześniejszych założeń. Pierwotnie projektowano dwa wyrobiska na poziomie (-800) o długości 1050 m oraz na poziomie (-1000) o długości 950 m. Obecny projekt zakłada wykonanie czterech wyrobisk, przy czym lokalizacja dwóch pokrywa się z wcześniej wyznaczonymi (lecz ich długość została zmniejszona). Trzy wyrobiska będą wykonane na poziomie (-800) i jeden na poziomie (-1000). Łączna długość projektowanych wyrobisk nie ulegnie zmianie i będzie wynosić 2000 m. Rozpoznawcze podziemne roboty górnicze będą wykonywane od strony zachodniej obszaru złoża, z terenu działającej czeskiej kopalni węgla kamiennego [...] położonej po drugiej stronie granicznej rzeki Olzy. Rozpoznanie złoża będzie prowadzone z wykorzystaniem infrastruktury górniczej kopalni [...], nie będzie zatem konieczności realizacji na terenie Polski żadnych obiektów budowlanych. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wyjaśnił ponadto, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego zamierzenia dołączono m. in. aktualne kopie map ewidencyjnych sporządzonych przez Starostę Cieszyńskiego, na których inwestor dokładnie zaznaczył, na jakich działkach będą prowadzone prace rozpoznawcze w czterech projektowanych przekopach. Na podstawie analizy map ewidencyjnych, a także decyzji nr 45 Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz.Urz. MI Nr 14, poz. 51 ze zm.) oraz danych zawartych w serwisie "Informacja katastralna powiatu cieszyńskiego" prowadzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Cieszynie, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach stwierdził, że w granicach terenu, na którym inwestor będzie realizować przedsięwzięcie (tj. na którym drążone będą projektowane wyrobiska służące rozpoznaniu złoża), nie znajdują się działki stanowiące teren zamknięty. W związku z powyższym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach uznał, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Wójt Gminy Hażlach. W ocenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach, przy ustalaniu właściwości nie ma znaczenia fakt, że przed tym organem prowadzone jest postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu metodą podziemną węgla kamiennego ze złoża "[...]", gdyż zakres tego przedsięwzięcia jest znacznie szerszy niż przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu rozpoznania tego złoża i obejmuje m. in. działki stanowiące tereny zamknięte. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednak, o sporze w rozumieniu powyższych przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie. Stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy środowiskowej, regionalny dyrektor ochrony środowiska jest organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych. Natomiast w przypadku przedsięwzięcia realizowanego w części na terenie zamkniętym dla całego przedsięwzięcia decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 75 ust. 6 ustawy środowiskowej). Wójt Gminy Hażlach wskazał, że wprawdzie wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wykonaniu rozpoznania złoża węgla kamiennego w obszarze "[...]", nie obejmuje inwestycji znajdującej się na terenie zamkniętym. Jednocześnie jednak Wójt Gminy Hażlach zaznaczył, że inwestycja objęta wnioskiem stanowi element większego procesu inwestycyjnego, a rozpoznanie przedmiotowego złoża zmierza do zmiany zakresu posiadanej przez inwestora koncesji udzielonej decyzją Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. Niewątpliwie zaś korzystanie ze złoża [...] w ramach tej koncesji odbywa się w części na terenie zamkniętym. W ocenie Wójta Gminy Hażlach, powyższa okoliczność uzasadnia właściwość Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiskach w Katowicach do wydania decyzji objętej wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Wójta Gminy Hażlach wyrażony w tym zakresie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowe postępowanie zmierza do zmiany warunków posiadanej przez inwestora koncesji. Okoliczności tej nie można pominąć ustalając właściwość organów w sprawie. Celem ustawodawcy, który wskazał właściwość regionalnego dyrektora ochrony środowiska w odniesieniu do przedsięwzięć realizowanych na terenach zamkniętych było zapewnienie powierzenia rozstrzygnięć w tym zakresie organowi wyspecjalizowanemu, co jest uzasadnione charakterem terenów zamkniętych. Stosownie bowiem do treści art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), przez tereny zamknięte rozumie się tereny o charakterze zastrzeżonym ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, określone przez właściwych ministrów i kierowników urzędów centralnych. Specjalny charakter terenów zamkniętych uzasadnia również "rozciągnięcie" właściwości regionalnych dyrektorów ochrony środowiska na sprawy, które realizowane są nie tylko w całości, ale również w części na terenach zamkniętych – art. 75 ust. 6 ustawy środowiskowej. Stąd też celowościowa wykładnia cytowanych przepisów musi prowadzić do wniosku, że w niniejszej sprawie organem właściwym w sprawie będzie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach. Wnioskodawca wskazał, że jak wynika z danych zawartych w serwisie "Informacja katastralna powiatu cieszyńskiego" prowadzonym przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Cieszynie, rozpoznanie złoża nie będzie prowadzone bezpośrednio na terenie zamkniętym. Nie można jednak pominąć, że całość inwestycji obejmuje również tereny zamknięte, a przedmiotowa decyzja środowiskowa zachowuje bezpośredni związek z wykorzystaniem złoża [...] i udzieloną w związku z tym koncesją. Odmienna interpretacja cytowanych przepisów prowadziłoby do wyłączenia właściwości regionalnego dyrektora ochrony środowiska w niniejszej sprawie i nieuzasadnionego rozdzielenia kompetencji do wydawania decyzji środowiskowych w ramach zmian i realizacji jednej koncesji na rozpoznawanie złoża na dwa różne organy administracji publicznej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazał Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach jako organ właściwy do rozpoznania sprawy objętej wnioskiem. ----------------------- 1 4