II OZ 1006/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 116/18 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi N. H. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu letniskowego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 116/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej WSA albo sąd I instancji), działając w sprawie ze skargi N. H. (dalej skarżący) na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej LWINB) z [...] stycznia 2018 r., nr [...], wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu letniskowego, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 18 kwietnia 2018 r. i odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku z 18 kwietnia 2018 r. W pisemnych motywach sąd I instancji wyjaśnił, że wyrokiem z 18 kwietnia 2018 r. oddalił sprzeciw skarżącego od przywołanej powyżej decyzji z [...] stycznia 2018 r. Dnia [...] kwietnia 2018 r. LWINB przekazał wniosek pełnomocnika skarżącego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z 18 kwietnia 2018 r., który pełnomocnik wniósł za pośrednictwem organu. Pismem z [...] maja 2018 r. pełnomocnik skarżącego działając z ostrożności procesowej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia podania o uzasadnienie wyroku podkreślając zarazem, że wniosek złożony za pośrednictwem organu został złożony w terminie. Sąd I instancji poddając analizie przesłanki przywrócenia terminu uznał, że sam wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie. Przyjmując bowiem, że pismo, którym organ przekazał do Sądu wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, przesłane do wiadomości pełnomocnikowi skarżącego, zostało przez niego odebrane [...] maja 2018 r., to nadając wniosek o przywrócenie terminu [...] maja 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik zachował termin, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Za takie nie mogą być uznane okoliczności wskazane przez niego we wniosku. Zdaniem Sądu skierowanie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku za pośrednictwem organu nie stanowi okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu, gdyż została ona spowodowana albo z niewiedzy albo zaniedbania i nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. W zażaleniu skarżący reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżył w całości postanowienie z [...] czerwca 2018 r. zarzucając naruszenie art. 85 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że strona dokonała czynności sądowej po upływie terminu przewidzianym dla jej dokonania, podczas gdy wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został wniesiony w terminie przewidzianym dla jego złożenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono ponadto naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. oraz art. 87 § 2 p.p.s.a. przez niezasadne uznanie, że we wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu i odmowę przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, podczas gdy z okoliczności powołanych w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wynikają względy uzasadniające brak winy i przywrócenie terminu. Strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 18 kwietnia 2018 r. oraz sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Każda czynność procesowa dla swojej skuteczności wymaga zachowania niezbędnych warunków dotyczących jej formy, treści oraz czasu w którym powinna zostać dokonana. Naruszenie któregokolwiek z podanych warunków powoduje jej bezskuteczność sprowadzającą się do tego, że nie może ona wywrzeć pożądanego wpływu na bieg postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że strona skarżąca błędnie skierowała wniosek o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z dnia 18 kwietnia 2018 r. z uzasadnieniem nie wprost do WSA, tylko za pośrednictwem organu. W efekcie finalnym wniosek ten został przekazany do WSA z jednodniowym opóźnieniem. Nieuprawnionym pozostaje generalne przyjęcie, że skutki procesowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołują zarówno pisma kierowane wprost do sądu, jak i za pośrednictwem organu. Dzieje się tak jedynie wówczas, gdy stanowi o tym ustawodawca. Przykładem takiej regulacji jest art. 54 § 1 p.p.s.a., w stosunku do wniesienia skargi za pośrednictwem organu. Kiedy postępowanie sądowe zostanie już zainicjowane, wszelkich czynności procesowych należy dokonywać przed sądem, a nie organem, który jest jedną ze stron postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego powodu naturalnym pozostaje, że wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., składa się wprost do sądu a nie za pośrednictwem jednej ze stron postępowania. Stąd też działanie strony skarżącej polegające na złożeniu powyższego wniosku za pośrednictwem organu nie znajdowało podstaw w obowiązującym prawie. Oceny tej nie zmienia brzmienie art. 53 § 4 p.p.s.a., który dotyczy terminu do wniesienia skargi, a nie do sporządzenia uzasadnienia, czy też jak chciałby tego pełnomocnik skarżącego, do wszystkich terminów, o których stanowi p.p.s.a. Wydając zaskarżone postanowienie sąd I instancji trafnie przyjął, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczności tego rodzaju, przemawiające za zachowaniem najwyższego poziomu staranności działania strony skarżącej, które i tak uniemożliwiły zachowanie terminu ustawowego tak samo nie zostały przedstawione we wniesionym zażaleniu. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.