II OZ 1008/17

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-29

Skład orzekający: Teresa Kobylecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione, gdy strona wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, które jest wolne od wpisu, a sprawa nie jest prawomocnie zakończona?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest nieprawidłowe, gdy strona wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, które jest wolne od wpisu, a sprawa nie jest prawomocnie zakończona. W takiej sytuacji twierdzenie o braku obowiązku ponoszenia kosztów przez stronę jest przedwczesne, a rozpoznanie wniosku o prawo pomocy jest nadal zasadne.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. WSA uznał, że zażalenie J. Ż. na postanowienie o odrzuceniu skargi jest wolne od wpisu, a zatem rozpoznanie wniosku o prawo pomocy stało się zbędne. J. Ż. złożył zażalenie na postanowienie NSA, domagając się uchylenia postanowienia WSA, wskazując na swoje trudne warunki ekonomiczne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, po rozpoznaniu w dniu 29 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1876/15 w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2015 r. nr ... w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną techniczną postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1876/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2015r., nr ... w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia inwentaryzacji wraz z oceną techniczną. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016r. odrzucił skargę J. Z. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2015r. nr ..., z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 4 stycznia 2017r. uczestnik postępowania J. Ż. złożył zażalenie na postanowienie z dnia 14 grudnia 2016r. o odrzuceniu skargi, jednocześnie złożył na urzędowym formularzu wniosek z dnia 4 stycznia 2017r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie w dniu 13 marca 2017r. nadesłał kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na ww. postanowienie sprzeciw złożył J. Ż. wnosząc o jego uchylenie. Wnioskodawca wskazał, że w uzasadnieniu postanowienia występują powtarzające się błędy, zaś podstawowym błędem jest brak funkcji osoby rozpatrującej sprawę. Rozpoznając sprzeciw Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Stosownie zaś do art. 220 § 4 zażalenie wniesione na postanowienie sądu o odrzucenie środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Z powyższego przepisu wynika, że J. Ż. nie ma obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia wniesionego na ww. postanowienie i nie jest również zobowiązany do ponoszenia żadnych innych kosztów w niniejszej sprawie. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy z dnia 4 stycznia 2017r. ( data wpływu do Sądu 9 stycznia 2017r. i z dnia 13 marca 2017r. (data wpływu do Sądu 17 marca 2017r.) stało się zbędne, co uzasadniało umorzenie wywołanego nimi postępowania w oparciu o regulacje art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 249 a p.p.s.a, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Odnosząc się do zarzutu niewskazania w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2017r. funkcji osoby rozpoznającej, a tym samym wydającej to postanowienie Sąd I instancji wskazał, że jest on niezasadny, ponieważ w postanowieniu tym wskazano, że wydaje je Starszy referendarz sądowy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 249 a i art. 260 § 1 p.p.s.a., umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożył J. Ż. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że na uiszczenie opłaty nie pozwalają mu warunki ekonomiczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie słusznie Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Stosownie zaś do art. 220 § 4 zażalenie wniesione na postanowienie sądu o odrzucenie środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Zgodnie z art. 249a jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016r. odrzucił skargę J. Z.. Pismem z dnia 4 stycznia 2017r. Uczestnik postępowania J. Ż., reprezentowany przez pełnomocnika E. Ż., złożył zażalenie na postanowienie z dnia 14 grudnia 2016r. o odrzuceniu skargi. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, że stosownie do art. 220 § 4 p.p.s.a, zażalenie J. Ż. na ww. postanowienie jest wolne od wpisu, jednak z uwagi na zakres wniosku (zwolnienie od kosztów sądowych) zastosowanie art. 249a p.p.s.a. było nieprawidłowe. Należy bowiem zauważyć, że sprawa nie jest prawomocnie zakończona i twierdzenie, że J. Ż. nie jest zobowiązany do ponoszenia żadnych innych kosztów w niniejszej sprawie jest przedwczesne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło