II OZ 1011/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1704/14 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wydania postanowienia z naruszeniem prawa postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 25 sierpnia 2015 r., sygnatura akt VII SA/Wa 1704/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił uczestnikowi postępowania E. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził, że obecnie na wnioskodawcy, jako uczestniku postępowania, nie spoczywają żadne koszty sądowe, zatem trudno mówić o jakimkolwiek uszczerbku dla jego utrzymania. Niezależnie jednak od tego, wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Posiada bowiem gospodarstwo rolne o pow. 16 ha, dom o pow. 60 m², dochody z renty w wysokości [...] zł miesięcznie, z dzierżawy w wysokości [...] zł rocznie oraz z dopłat unijnych w wysokości [...] zł rocznie, uzyskał zwrot z podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz posiada dwa depozyty sądowe na znaczne kwoty. To z kolei wyklucza możliwość przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący w zażaleniu podniósł, że przy rozpoznaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie uwzględniono jego złego stanu zdrowia, uniemożliwiającego prowadzenie gospodarstwa rolnego oraz "bardzo dużego zadłużenia i faktycznej bezdomności". Dodał, że nie jest dysponentem kwot znajdujących się w depozycie sądowym, zaś dom, w którym mieszka, grozi zawaleniem. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznając prawo pomocy nie można abstrahować od tego, jakie koszty w konkretnym postępowaniu osoba wnosząca o przyznanie tego prawa, będzie zobowiązana ponosić. W związku z tym wskazać należy, że sprawa, w której uczestnik postępowania E. S. stara się o zwolnienie od kosztów sądowych, została już prawomocnie zakończona. W tej zatem sytuacji, z racji tego, że na stronie nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, uzasadnionym jest odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Nie pozbawi to bowiem strony, ani nie utrudni jej dochodzenia praw przed sądem. Z uwagi jednak na zarzuty zawarte w zażaleniu wyjaśnić należy, że osoba będąca właścicielem domu oraz 16-hektarowego gospodarstwa rolnego, bez względu na ich stan, nie może być uznana za osobę ubogą, która w sprawie – zwłaszcza już zakończonej – nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku utrzymania jedynie swojej osoby, kosztów sądowych. W tym stanie sprawy NSA uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), NSA postanowił jak w sentencji.