II OZ 1012/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-11-17
Skład orzekający: Krystyna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych, może zostać odrzucony jako sprawa już rozstrzygnięta, jeśli okoliczności faktyczne sprawy uległy zmianie (wzrost kwoty wpisu sądowego)?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać odrzucony jako sprawa rozstrzygnięta, jeśli okoliczności faktyczne, na podstawie których wydano poprzednie postanowienie, uległy zmianie. Postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, co wyłącza stosowanie zasady powagi rzeczy osądzonej. Wzrost kwoty wpisu sądowego z 10 zł do 100 zł stanowi istotną zmianę okoliczności uzasadniającą ponowne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie oddalił ten wniosek, uznając, że skarżący jest w stanie uiścić wpis w kwocie 10 zł. Po kolejnych etapach postępowania, w tym oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu i zażaleniu, skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, wskazując na niskie dochody i konieczność uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. WSA odrzucił ten ponowny wniosek, uznając sprawę za rozstrzygniętą. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2005r. sygn. akt 7/IV SA 1388/03 o odrzuceniu ponownego wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lutego 2003r. Nr 354/03 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: - uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać wniosek J. G. o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W dniu 13 września 2004r. J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ten wniosek wskazując, że skarżący jest w stanie uiścić wpis w kwocie 10 zł. Zażalenie na to postanowienie oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2005r. sygn. akt OZ 1388/04.
Następnie J. G. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten został oddalony, a po złożeniu zażalenia skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł.
Wnioskiem z dnia 8 czerwca 2005r. J. G. ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił przedmiotowy wniosek wskazując, że sprawa o przyznanie prawa pomocy została już rozstrzygnięta.
Na to postanowienie J. G. złożył zażalenie, w którym podniósł, że jego niskie dochody w wysokości 418 zł miesięcznie uniemożliwiają mu poniesienie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie z powodów, które Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany jest podnieść z urzędu.
Postanowienie dotyczące prawa pomocy nie są postanowieniami kończącymi postępowanie w sprawie. W związku z tym stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, co uniemożliwia powoływanie się na przesłankę powagi rzeczy osądzonej. W związku z powyższym ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować jako wniosek o zmianę wcześniej wydanego postanowienia w tym przedmiocie.
Należy bowiem zauważyć, iż sprawa dotycząca przyznania J. G. prawa pomocy została przez Sąd rozstrzygnięta postanowieniem z dnia 18 października 2004r. Dokonana wówczas ocena dotyczyła jednak sytuacji, w której J. G. zobowiązany był uiścić jedynie niewielki wpis od skargi w kwocie 10 zł. Na obecnym etapie postępowania, wskutek wszczęcia postępowania zażaleniowego, na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł, co powoduje, że sprawa o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrzona ponownie.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło