II OZ 1016/16

Dnia 5 października 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 5 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2016 r., sygn. akt VII SAB/Wa 112/14 oddalające wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 r., sygn. akt VII SAB/Wa 112/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie oddalił wniosek o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2015 r. odmawiającego przyznania D. W. i M. W. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że D. W. i M. W., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazali, że prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2781 zł miesięcznie, są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2488m2. Oświadczyli, że nie posiadają domu, mieszkania oraz nieruchomości rolnej. Jednocześnie wskazali, że w ich mieszkaniu nie ma ogrzewania etażowego i zimnej wody. W piśmie z dnia 28 lutego 2015 r., w odpowiedzi na skierowane do nich wezwanie do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, skarżący wskazali, że mieszkają w domu w Nowym Dworze pod nr [...], jest to mieszkanie o pow. 57m2, dzieci z nimi nie mieszkają (są jedynie tu zameldowane) i nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Dodali, że nie mają kont bankowych, nie otrzymują pomocy od dzieci, osób trzecich ani z opieki społecznej. Oświadczyli, że J. W. i M. W. nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. D. W. i M. W. wskazali też, że na żywność mają mniej niż 900 zł, z leków kupują tylko te ratujące życie. Postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r. starszy referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Od powyższego postanowienia skarżący złożyli sprzeciw. Postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. WSA w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uznając, że skarżący nie wykazali w sposób niebudzący wątpliwości, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Sąd wskazał, że skarżący pomimo wezwania do podania miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkują, nie wyjaśnili w sposób wystarczający, jaka jest wysokość ponoszonych przez nich co miesiąc wydatków, wskazali bowiem jedynie, że na żywność mają mniej niż 900 zł. Sąd uznał, że na podstawie udzielonych przez skarżących informacji nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny ich możliwości płatniczych, gdyż wskazali oni jedynie wysokość dochodu, natomiast nie wyjaśnili dokładnie, na jakim poziomie kształtują się ich wydatki i koszty utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r. oddalił zażalenie skarżących wniesione na postanowienie z dnia 6 maja 2015 r. Skarżący D. W. i M. W. złożyli na urzędowym formularzu kolejny wniosek, z dnia 12 marca 2016 r., o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że D. W. i M. W. nie wykazali takich okoliczności, które jednoznacznie wskazywałyby, iż w okresie pomiędzy złożeniem pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskiem z dnia 12 marca 2016 r., zaszły takie zmiany w ich sytuacji finansowej, które uzasadniałyby zmianę postanowienia wydanego w niniejszej sprawie. Zdaniem tegoż sądu skarżący nie wykazali, aby nastąpiło pogorszenie ich sytuacji finansowej w stosunku do sytuacji opisanej we wniosku, który został rozpoznany postanowieniem z dnia 6 maja 2015 r. Brak było więc podstaw do zmiany ww. postanowienia, odmawiającego skarżącym przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli D. i M. W., wnosząc o jego uchylenie i podnosząc, że nie stać ich na poniesienie opłat sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie z kolei do art. 165 Ppsa, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem oddalił wniosek D. i M. W. o zmianę postanowienia z dnia 6 maja 2015 r. odmawiającego przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazali bowiem, aby od momentu wydania ww. postanowienia do dnia wydania skarżonego postanowienia ich sytuacja materialna zmieniła się na tyle, że teraz nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obowiązkiem strony skarżącej domagającej się zmiany postanowienia w tym przedmiocie jest wykazanie, że nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio, czego jednak nie uczyniono. Skarżący nie przedstawili żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego stanowiska, a wprost przeciwnie – jak trafnie ocenił to sąd I instancji – ich sytuacja nie pogorszyła się obecnie w porównaniu do sytuacji majątkowej analizowanej w postanowieniu z dnia 6 maja 2015 r. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinni liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich informacji odnoszących się do ich sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.