II OZ 103/12
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczność, że strona nie zgadza się z oddaleniem jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, stanowi uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 19 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Nie, samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie obiektywizmu sądu, a nie umożliwienie stronom wyłączania sędziów, których oceniają negatywnie lub którzy nie przychylają się do ich subiektywnych interesów.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek strony o wyłączenie sędziego, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 i 19 P.p.s.a. Jako podstawę wniosku strona wskazywała m.in. odmowę przyznania prawa pomocy. Strona wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 19 P.p.s.a. i argumentując, że wątpliwość co do bezstronności sędziego może wynikać z samego powstania takiej wątpliwości u strony oraz z postawy sędziego wobec stron.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1684/10 w zakresie oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi T. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę postanawia: oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek J. D. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Krystyny Tomaszewskiej w sprawie ze skargi T. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 18, jak i w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. skutkujące koniecznością wyłączenia sędziego. Nie uzasadnia wniosku o wyłączenie sędziego dokonana przez stronę ocena pracy sędziego, ani to, że w rozpoznawanej sprawie odmówiono przyznania prawa pomocy.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 14 grudnia 2011 r. skarżący zarzucił naruszenie art. 19 P.p.s.a., podnosząc, że podstawą wyłączenia sędziego jest samo powstanie wątpliwości co do bezstronności sędziego u podmiotu zgłaszającego wniosek lub u innych osób występujących w postępowaniu sądowym. Podstawą wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Skarżący uprawdopodobniając wniosek nie wskazywał na merytoryczną pracę sędziego jako podstawę wyłączenia, ale na stosunek sędziego względem skarżących, który może mieć wpływ na obiektywną ocenę dowodów i twierdzeń w toku postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja wyłączenia sędziego stanowi procesową gwarancję bezstronności sądu w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Regulacje dotyczące wyłączenia sędziego mają zapewnić niezależność sędziego zarówno od organów państwa, jak i od stron postępowania, co stanowi realizację konstytucyjnie chronionego prawa do sądu. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że wyłączenie sędziego ma służyć w szczególności realizacji zewnętrznych znamion niezawisłości (por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 listopada 2008 r., K 5/08, OTK 2008, Nr 9, poz. 169). Zgodnie z art. 19 P.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej spawie. Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek ma zapewnić obiektywizm sądu, nie może natomiast być traktowana jako możliwość wyłączania od rozpoznania sprawy sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, nieobiektywnie czy też stronniczo (por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09 CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał ani we wniosku, ani w zażaleniu, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego WSA Krystyny Tomaszewskiej. To, że skarżący nie zgadza się z oddaleniem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w tej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy skarżący kwestionował wykorzystując przysługujące mu środki odwoławcze.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło