II OZ 1048/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1008/07 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1008/07, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 7 września 2007 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżące Stowarzyszenie pismem z dnia 21 czerwca 2007 r. zostało wezwane przez referendarza sądowego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, poprzez przedłożenie go na urzędowym formularzu, a obowiązku tego nie wykonało w zakreślonym terminie. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosło Stowarzyszenie "[...]" twierdząc, że jako organizacja pożytku publicznego powinno być zwolnione z ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.). Skarżące Stowarzyszenie wskazało, iż w sprawach dotyczących ochrony środowiska znaczenie ma też art. 9 Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r., Nr 78, poz. 706). W zażaleniu zaskarżono również przepis art. 239 ppsa, który w ocenie skarżącego Stowarzyszenia narusza zwłaszcza art. 74 ust. 4 Konstytucji, gdyż pomija organizacje pożytku publicznego zajmujące się ochroną środowiska i zdrowia ludzi w zamkniętym katalogu podmiotów zwolnionych z opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 257 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że mimo prawidłowego wezwania skarżącego Stowarzyszenia do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz poinformowania go o skutkach niezłożenia takiego wniosku w odpowiedniej formie i w zakreślonym terminie, wniosek taki nie został złożony, a zatem Sąd I instancji prawidłowo zastosował rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie mogą być one uwzględnione. Zarzut dotyczący zwolnienia skarżącego Stowarzyszenia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie jest chybiony, bowiem art. 239 ppsa przewiduje zamknięty katalog podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od kosztów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w katalogu tym zaś nie wymienia się organizacji pożytku publicznego, a zatem nie ma podstawy prawnej do zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy tego przepisu. Za bezpodstawny należy uznać również podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 9 Konwencji z Aarhus, dotyczący obowiązku zapewnienia bezstronnej, opartej na zasadzie równości, terminowej i niedyskryminacyjnej ze względu na koszty procedury administracyjnej lub sądowej, umożliwiającej członkom społeczeństwa, spełniającym wymagania określone w prawie krajowym, o ile takie istnieją, kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających postanowienia jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska. Z przepisu tego nie wynika bowiem generalny obowiązek dla sygnatariuszy Konwencji zwalniania z ponoszenia opłat sądowych organizacji pozarządowych w sprawach z zakresu objętego Konwencją, a ponadto przepisy ppsa przewidują możliwość indywidualnego zwrócenia się przez np. organizację pożytku publicznego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na zasadach ogólnych. Rozpatrywanie natomiast podniesionej w zażaleniu ewentualnej niezgodności przepisu art. 239 ppsa z Konstytucją, a zwłaszcza z art. 74 ust. 4 Konstytucji, który stanowi, iż władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w zw. z art. 197 ppsa.