II OZ 1048/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 855/11 o przyznaniu D. W. i M. W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym: zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz ustanowienie adwokata, a także o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak : [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał D. W. i M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym: zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, ewentualnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 złotych, ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz ustanowił pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że prawo pomocy, uregulowane w art. 243 i przepisach następnych ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a", jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domagali się skarżący, może być przyznane wówczas, gdy osoba o nie wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tymczasem skarżący uzyskują stały dochód z tytułu emerytur w wysokości 2453 zł. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżący są w stanie częściowo ponieść koszty związane z postępowaniem w sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący żądali przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując, że zaskarżone postanowienie jest niesprawiedliwe, bowiem wynikająca z treści jego rozstrzygnięcia konieczność poniesienia kosztów sądowych, w przypadku wniesienia w sprawie zażalenia, pozbawia skarżących prawa do obrony i sprawiedliwego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ze złożonego przez skarżących wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika natomiast, że D. W. i M. W. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i uzyskują comiesięczny, łączny dochód w kwocie 2453 zł z tytułu emerytur. Powyższa sytuacja finansowa nie wskazuje na zasadność przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie mieści się w dyspozycji przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że przyznany zaskarżonym postanowieniem zakres prawa pomocy jest bardzo szeroki, bowiem obejmuje: zwolnienie z wpisu od skargi, ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej i ewentualnej opłaty kancelaryjnej za sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, a także ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zaś ustalony obowiązek partycypowania w kosztach sądowych stanowić będzie wydatek nieprzekraczający możliwości finansowych skarżących. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.