II OZ 1057/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-03

Skład orzekający: Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja materialna skarżącego może stanowić podstawę do uchylenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jeśli nie został złożony formalny wniosek o prawo pomocy?
Ratio decidendi
Trudna sytuacja materialna strony nie stanowi samodzielnej podstawy do uchylenia zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego. Strona, która chce skorzystać ze zwolnienia od kosztów sądowych, musi złożyć formalny wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu. Niezłożenie takiego wniosku skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania, a zarządzenie o wezwaniu do wpisu pozostaje w mocy.
Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie wymeldowania. Przewodniczący Wydziału WSA w Poznaniu wezwał ją do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc trudną sytuację materialną uniemożliwiającą uiszczenie opłaty. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 03 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 sierpnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 774/11 wzywające J. W. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia oddalić zażalenie. J. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Zarządzeniem z dnia 09 sierpnia 2011 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zażaleniu na to zarządzenie skarżąca wniosła o umorzenie uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż nie jest w stanie uiścić tej opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i córki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r., wpis stały w sprawach ze skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu ewidencji ludności i dowodów osobistych wynosi 100 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości. Skarżąca w treści zażalenia nie podniosła żadnych argumentów zmierzających do zakwestionowania wysokości kwoty wpisu objętego wezwaniem, ograniczając się jedynie do opisania swojej trudnej sytuacji materialnej. Wyjaśnić zatem należy, że trudna sytuacja materialna nie uzasadnia uchylenia zarządzenia o wezwaniu do wpisu. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 p.p.s.a., jednakże przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Okoliczności podnoszone przez J. W. w zażaleniu odnośnie jej sytuacji finansowej, zostały prawidłowo zinterpretowane jako wniosek o prawo pomocy, jednakże skarżąca nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu i w związku z tym zarządzeniem z dnia 04 października 2011 r. pozostawiono wniosek bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło