II OZ 1076/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, , , po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. M. i A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 459/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. M. i A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 459/11 odmówił A. M. i R. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie warunków zabudowy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika ze złożonego przez skarżących wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe wraz z studiującą w trybie zaocznym córką, która z prac dorywczych osiąga dochody w wysokości ok. [...] zł miesięcznie brutto. Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, natomiast skarżąca z tytułu umowy o pracę zarabia [...] zł brutto miesięcznie. Posiadają oni znajdujący się w budowie dom o powierzchni 145 m2 , mieszkanie kwaterunkowe o powierzchni 56 m2 , nieruchomość rolną o powierzchni 0,1 ha oraz działkę budowlaną o powierzchni 950 m2. Oceniając zatem złożony wniosek w kontekście przesłanek przyznania prawa pomocy zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy. Osiągany bowiem w gospodarstwie domowym skarżących, składającym się z 3 osób, miesięczny dochód brutto w wysokości [...] zł osiągany przez skarżącą i jej córkę, pozwala w ocenie Sądu na opłacenie kosztów sądowych i, o ile taką konieczność skarżący dostrzegą, kosztów zastępstwa procesowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o zmianę tego postanowienia wskazując, że przedłożyli wymagane przez Sąd oświadczenie o stanie majątkowym i rodzinnym oraz wykazali konieczność ponoszenia wydatków związanych z leczeniem, które są znaczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa do pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo zbadał przesłanki warunkujące przyznanie R. M. i A. M. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd pierwszej instancji odmawiając skarżącym przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dał wyraz swojemu stanowisku, powołując się na ich sytuację rodzinną i materialną. Stwierdzić zatem należy, że A. M. i R. M. nie spełniają warunków uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący posiadają wystarczające środki pozwalające pokryć koszty postępowania sądowego, które na tym etapie postępowania wynoszą 500 złotych oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika, jeżeli tylko uznają za konieczne ustanowienie zastępstwa procesowego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.