II OZ 1084/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 września 2010 r., sygn. II SA/Łd 469/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania prawa pomocy W. M., wskazując, że analiza przedstawionych przez skarżącą informacji nie daje podstaw do stwierdzenia, że jej wniosek jest zasadny. Nadto we wniosku brak jest okoliczności świadczących o trudnej sytuacji życiowej czy materialnej skarżącej, a wydatków na "kredyty i PZU" nie można uznać za niezbędne. W ocenie Sądu I instancji środki pozostające do dyspozycji rodziny, po uwzględnieniu wydatków związanych z wyżywieniem, utrzymaniem i leczeniem, pozwalają na poniesienie przez skarżącą kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Ponadto celem prawa pomocy jako instytucji wyjątkowej jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Na powyższe postanowienie W. M. wniosła zażalenie, z treści którego wynika, że decyzja Sądu I instancji jest dla niej krzywdząca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika, iż ciężar wykazania trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie tych kosztów, spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Rację ma Sąd I instancji twierdząc, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania sądowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, żeby skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej. Wspólne dochody jej i męża kształtują się na poziomie 2 802,22 zł. Zatem, w ocenie Sądu, zestawienie uzyskiwanych dochodów z podstawowymi wydatkami, niezbędnymi dla utrzymania siebie i rodziny, tj. wyżywienia, ubrań, leków i utrzymania mieszkania, nie pozwala na stwierdzenie, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Najpierw skarżąca winna poczynić oszczędności we własnym zakresie, a dopiero potem, gdy zgromadzone środki nie wystarczą, wystąpić ze stosownym wnioskiem. Argument zażalenia, że zarówno skarżąca jak i jej małżonek pobierają świadczenie emerytalno-rentowe, nie wystarczy do wykazania takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Wprost przeciwnie uzyskiwanie przez dwuosobową rodzinę stałego dochodu w wysokości około 2 800 zł umożliwia rozplanowanie wydatków i poczynienie oszczędności nie tylko na cele związane z poprawą swoich warunków bytowych, ale i pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Mając na uwadze powyższe, brak jest podstaw do stwierdzenia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wydając zakwestionowane rozstrzygnięcie, naruszył wskazane w zażaleniu przepisy. Tym samym, na podstawie art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.