II OZ 1110/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lipca 2005r. sygn. akt II SA/Kr 1011/01 o przyznaniu Irenie Rajca prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od zażalenia i odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 14 grudnia 2000r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: - oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 lipca 2005r., sygn. akt II SA/Kr 1011/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał I. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od wniesionego zażalenia na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, odmawiając jednocześnie uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną, wymagającą leczenia, pobiera emeryturę w wysokości 1419,09 zł miesięcznie i posiada dom mieszkalny o pow. 110 m2. Sąd stwierdził, że przyznanie prawa pomocy następować winno – co do zasady – tylko w takich sytuacjach, w których poniesienie tych kosztów wiąże się z istotnym uszczerbkiem utrzymania. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie uiszczenia przez skarżącą połowy wpisu nie spowoduje zagrożenia braku możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca I. R. wnosząc o całkowite zwolnienie od opłat. Podniosła kwestie związane z długotrwałym i wadliwie prowadzonym postępowaniem administracyjnym i sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów postępowania, gdyż wskazany dochód umożliwia poniesienie w części tych wydatków bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego skarżącej. Ocenie tej nie można zarzucić, że jest niesłuszna. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżąca powinna się liczyć, że będzie ponosić koszty postępowania, a w szczególności powinna zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. Osiąganie stałych dochodów umożliwia bowiem planowanie wydatków, nawet jeżeli dochody nie są znaczne. Z pewnością konieczność uiszczenia połowy wpisu od zażalenia, który wynosi 100 zł, czyli poniesienie opłaty w wysokości 50 zł, nie narazi skarżącej na uszczerbek majątkowy w stopniu rzutującym na jej utrzymanie. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.