II OZ 1110/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludwik Żukowski, , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 968/07 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 968/07 (doręczonym skarżącej w dniu 7 sierpnia 2007 r.) na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) odrzucił skargę B. G. wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych, tj. nienadesłanie dwóch odpisów skargi. W dniu 13 sierpnia 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2007 r. Sąd odmówił skarżącej B. G. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd może na wniosek strony przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu skarżąca podała, że wyjechała na szkolenie i nie wiedziała, iż ma nadesłać dwa odpisy skargi, w związku z czym nie mogła tego wykonać. W ocenie Sądu pierwszej instancji fakt wyjazdu na szkolenie nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu. Sąd powołał się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, w którym to stwierdzono, że "wyjeżdżając na urlop skarżący bądź to powinien powiadomić sąd o czasowej nieobecności bądź ustanowić pełnomocnika". Sąd Wojewódzki stwierdził, że powyższe uwagi można odnieść także do wyjazdu na szkolenie. Zdaniem Sądu podana przez skarżącą okoliczność nie jest wystarczająca do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż błędne przekonanie i brak wiedzy nie usprawiedliwiają uchybienia terminowi. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B. G.. Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W ocenie skarżącej jej wyjazd za granicę wiążący się z oddelegowaniem w pracy w celu odbycia praktyki zawodowej stanowił okoliczność uzasadniającą niedokonanie czynności w terminie przy braku jej winy i wyjazd ten nie może być traktowany na równi z urlopem wypoczynkowym. Ponadto oddelegowanie na szkolenie wiązało się z wyjazdem razem z osobą bliską – mężem S. G., który mógł być wyłącznie jedynym pełnomocnikiem skarżącej jako osoba wspólnie z nią zamieszkała. Skarżąca podniosła, że wezwanie do usunięcia braków formalnych wpłynęło pod jej nieobecność w zakładzie pracy i czynność, która nie wymagała jej osobistego zaangażowania, tj. uiszczenie wpisu sądowego została dokonana. Ponieważ nikt poza skarżącą i jej mężem nie jest upoważniony do podpisywania pism w niniejszej sprawie, sporządzenie dwóch egzemplarzy skargi i ich własnoręczne podpisanie było niemożliwe. Nie było także możliwe poświadczenie za zgodność z oryginałem, bowiem trzy, jedyne podpisane egzemplarze skargi zostały dołączone do organu. W konkluzji zażalenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania bądź zmianę postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W odpowiedzi na zażalenie, pismem z dnia 24 września 2007 r. uczestnik postępowania H. G. wniósł o jego oddalenie. Uczestnik postępowania wskazał, że w treści zażalenia skarżąca podała nieprawdziwe informacje, gdyż od 10 lat nie pozostaje w związku małżeńskim z S. G., który zameldowany jest pod innym adresem. Ponadto skarżąca nie udokumentowała, jaki pracodawca i gdzie ją oddelegował na szkolenie, a także nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających jej pobyt za granicą. W piśmie procesowym zatytułowanym "uzupełnienie zażalenia" z dnia 7 listopada 2007 r. skarżąca poparła wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź też zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie jej terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do pisma skarżąca załączyła kopię potwierdzenia wyjazdu służbowego do [...] w dniach od [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. wraz z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego potwierdzenia pobytu służbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Jednocześnie w art. 86 P.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a. uchybiony termin do dokonania określonej czynności procesowej Sąd może przywrócić na wniosek strony, jednakże wniosek ten musi spełniać określone przepisami warunki. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, dokonać uchybionej czynności, uprawdopodobnić okoliczność wskazując na brak winy w uchybieniu terminu. Wymogi te muszą być spełnione łącznie, brak któregokolwiek z nich uniemożliwia przywrócenie terminu. Za brakiem winy w uchybieniu przemawiać może wyłącznie sytuacja, która (pomimo zachowania przez stronę należytej staranności w swoich działaniach) uniemożliwiła terminowe dokonanie czynności. Do wypadków takich zalicza się nagłe, nieprzewidywalne zdarzenia, które nie dały się usunąć w terminie do dokonania danej czynności (np. nagłe choroby i zdarzenia losowe). Przywrócenie terminu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywający uprawdopodobni brak swojej winy i wykaże, że przyczyna w uchybieniu dokonania czynności w terminie istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie wykazała zaistnienia wymaganych prawem przesłanek przywrócenia terminu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi nie nastąpiło bez winy skarżącej (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Nie można bowiem uznać za dostatecznie usprawiedliwiającą skarżącą samą okoliczność wyjazdu za granicę na szkolenie. Jeżeli strona wyjechała z kraju nie zabezpieczając należycie swoich interesów procesowych poprzez ustanowienie osoby, która wykonywałaby za nią czynności w zastępstwie i która w jej imieniu odbierałaby pisma sądowe powinna liczyć się negatywnymi konsekwencjami procesowymi. Z przedłożonego do akt sprawy wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wynika, ażeby szkolenie miało charakter nagły, tak by skarżąca nie mogła odpowiednio zabezpieczyć swoich interesów procesowych lub że wyjazd ten był koniecznością. Ponadto twierdzenie strony, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wpłynęło podczas jej nieobecności stoi w oczywistej sprzeczności z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania Sądu (k. 11 akt sądowych) widnieje bowiem data jego doręczenia - 21 czerwca 2007 r. i podpis skarżącej B. G.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego załączone przez skarżącą do pisma procesowego z dnia 7 listopada 2007 r. dokumenty (polecenie wyjazdu służbowego nr [...], tłumaczenie tłumacza przysięgłego potwierdzenia pobytu służbowego) w dostateczny sposób nie podważyły faktu osobistego odbioru wezwania Sądu. Skarżąca z jednej strony twierdzi, że w dniach od [...] czerwca 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. przebywała na szkoleniu w [...], jednak z drugiej strony w żaden sposób nie kwestionuje prawdziwości podpisu złożonego w dniu 21 czerwca 2007 r. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wezwania Sądu. Trzeba zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, bowiem jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu przyjmuje się powszechnie obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Skarżąca nie dochowała jednak wymaganej staranności. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.