II OZ 1113/09

Dnia 15 grudnia 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2009 roku sygn. akt IV SA/Po 783/09 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 roku Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego i doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 października 2009 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego i doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżąca H.M. wraz ze skargą zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek H.M. wskazała na znaczną wartość robót budowlanych, których wykonanie pochłonęło całość środków finansowych będących w jej dyspozycji. Wnioskodawczyni stwierdziła także, że wykonanie rozbiórki przy uwzględnieniu jej trudnej sytuacji finansowej oraz braku możliwości wynajęcia mieszkania, pozbawi ją i jej rodzinę miejsca zamieszkania. Sąd I instancji wskazał, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę z reguły wiąże się z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. Jakkolwiek wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest szeroko uzasadniony, we wniosku tym wnioskodawczyni wskazała jednak na okoliczność, że rozbiórka części budynku mieszkalnego wykonanej bez wymaganego pozwolenia będzie bardzo kosztowna i wpłynie na pogorszenie sytuacji mieszkaniowej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania J.D. W obszernym uzasadnieniu zażalenia podniósł między innymi, że skarżąca nigdy nie mieszkała w przedmiotowej nadbudowie. Wskazał, że skarżąca marnotrawiła swoje oszczędności na prowadzenie budowy bez pozwolenia, a Sąd I instancji pominął interes uczestnika postępowania będącego współwłaścicielem nieruchomości. Na skutek budowy przez skarżącą doszło do zagrożenia życia i mienia uczestnika postępowania. W ocenie uczestnika, brak było podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, w sytuacji gdy, jak wskazał Sąd I instancji, wniosek o wstrzymanie nie został szeroko uzasadniony. W związku z powyższym uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie skarżąca wniosła o oddalenie zażalenia w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W piśmie z dnia 19 listopada 2009 roku uczestnik postępowania J.D. podtrzymał swoje zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego ma okoliczność, że zaskarżona decyzja nakłada obowiązek wykonania nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego i doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, nakaz rozbiórki w każdym przypadku, ze swojej istoty, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącej. Przechodząc do oceny argumentów podniesionych w zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd I instancji nie dokonywał (bowiem nie był do tego uprawniony na tym etapie postępowania) oceny zaskarżonej decyzji, ograniczając się jedynie do zbadania przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie brał zatem pod uwagę przebiegu postępowania, jak również w jaki sposób skarżąca dysponowała środkami finansowymi podczas budowy. Bez znaczenia pozostaje również stosunkowo lakoniczne uzasadnienie wniosku, bowiem jak już wyżej wskazano, zasadnicze znaczenie miał w niniejszym przypadku przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym stanie faktycznym i prawnym. Sądy administracyjne nie mają możliwości prowadzenia postępowania dowodowego w postaci chociażby wizji lokalnej. Dlatego też nie jest w stanie zweryfikować twierdzeń uczestnika postępowania odnośnie zagrożeń jakie stwarza nadbudowa objęta nakazem rozbiórki. Powyższych okoliczności nie potwierdzają również akta sprawy. W związku z tym nie sposób zarzucić Sądowi I instancji braku wyważenia interesów stron w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.