II OZ 1119/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2458/15 odmawiające wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. z siedzibą w L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożonej kary administracyjnej na przewoźnika postanawia: oddalić zażalenie. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w H. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] orzekającą o nałożeniu na przewoźnika E. [...], ul. K. [...] – U., kary administracyjnej w wysokości 12.375,30 zł stanowiącej równowartość 3.000 EUR za przywiezienie w dniu 17 listopada 2014 r. drogą lądową do granicy Rzeczypospolitej Polskiej obywatela U. V. K., urodzonego [...] marca 1984 r., nieposiadającego ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skargą E. zaskarżyła powyższą decyzję. W toku postępowania strona skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że nie uwzględniono przy jej wydawaniu szeregu istotnych okoliczności. Podkreślono, że wniosek podyktowany jest nie tylko realną możliwością uchylenia zaskarżonej decyzji, ale również faktem, że zapłacenie przez skarżącą tak wysokiej kary 12.376,-zł spowodowałoby utratę płynności finansowej firmy, a w dalszej perspektywie upadłość, co jawi się jako drastyczne konsekwencje dla skarżącej w świetle aktualnej sytuacji geopolitycznej przedsiębiorców funkcjonujących na terenie U., gdy jeszcze nie został wykorzystany tok instancyjny w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2458/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania w całości lub w części aktu lub czynności powinien zawierać odrębne uzasadnienie, gdyż sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zasadności skargi. Tymczasem przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony, bowiem u jego podstaw legło jedynie ogólne stwierdzenie, że wniosek "jest podyktowany nie tylko realną możliwością jej uchylenia (...), ale również fakt, iż zapłacenie aktualnie przez skarżącego tak wysokiej kary (12.376,-zł) spowodowałoby jego utratę płynności finansowej a w dalszej perspektywie upadłość. Co jawi się jako drastyczne konsekwencje dla skarżącego w świetle aktualnej sytuacji geopolitycznej przedsiębiorców funkcjonujących na terenie U.", podczas gdy to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania aktu w świetle art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na trudną sytuację majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd pokreślił przy tym, że skarżący powinien złożyć stosowne dokumenty obrazujące jego sytuację finansową, pozwalające uprawdopodobnić podnoszone okoliczności. Zażaleniem E. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że aktualna sytuacja geopolityczna w świetle chociażby doniesień prasowych jest wiedzą powszechną niewymagajacą żadnego dodatkowego wykazywania sytuacji przedsiębiorców funkcjonujących na terenie U. Strona skarżąca wskazała jednak, że w następnym piśmie uzupełniającym niniejsze zażalenie przedstawi stosowne dokumenty księgowe potwierdzające jej trudną sytuację finansową. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Pismem z dnia 30 października 2015 r. E. uzupełniła zażalenie przesyłając dokumenty księgowe wraz z ich tłumaczeniem na język polski, mające potwierdzać trudną sytuację finansową przedsiębiorstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania skarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie złożono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie nałożenia na E. kary administracyjnej w wysokości 12.375,30 zł. Sąd I instancji uznał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić. Podkreślić należy, że egzekucja należności pieniężnych, co do zasady, nie stanowi skutku trudnego do odwrócenia, bowiem wyegzekwowane świadczenie podlega zwrotowi w razie uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto, egzekucja obowiązku pieniężnego nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może zostać utożsamiona z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., II FSK 2540/13, postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2013 r., II FSK 1613/13). W przedmiotowej sprawie nie przedstawiono materiału dowodowego, który można oceniać pod kątem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji. Brak jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o kondycji finansowej E. uniemożliwia dokonanie oceny wpływu obciążeń finansowych na jej rzeczywistą i najbardziej aktualną sytuację finansową. W związku z powyższym stwierdzić należy, że strona swoim zaniechaniem uniemożliwiła ocenę zasadności wniosku. Odnośnie pisma strony skarżącej z dnia 30 października 2015 r. oraz załączonych do niego dokumentów wskazać należy, że braki wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie mogą być uzupełnione w zażaleniu, natomiast na każdym etapie postępowania może zostać złożony nowy wniosek o wstrzymanie. Z przytoczonych powyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.