II OZ 1126/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 689/07 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia "[...]" postanawia oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2007 r. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał Stowarzyszenie "[...]" do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł, od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia "[...]". Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyło Stowarzyszenie "[...]", podkreślając, że nie zostało poinformowane czego dotyczy skarga, od której Sąd żąda wpisu, a w wezwaniu nie została podana sygnatura zaskarżonego aktu. Stowarzyszenie wskazało również, że jest zwolnione od kosztów sądowych na mocy art. 24 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873, ze zm.). Ponieważ ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej ustawa P.p.s.a.) nie przewiduje zwolnienia organizacji pożytku publicznego od kosztów sądowych, zwolnienie to powinno wynikać wprost z cytowanego artykułu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Skarżący powołał się na Konwencję z Aarhus, wskazał również, że przepis art. 239 ustawy P.p.s.a. w sposób niesprawiedliwy pomija organizacje pożytku publicznego, pozbawiając je prawa do zwolnienia od opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie i skarga o wznowienie postępowania, od których nie uiszczono należnego wpisu, podlegają odrzuceniu przez sąd. Stosownie do § 2 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), w nieobjętych wpisem stosunkowym sprawach z zakresu ochrony środowiska i przyrody wpis stały wynosi 200 zł. W świetle powyższym przepisów uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo wezwał Stowarzyszenie "[...]" do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, jakoby Stowarzyszenie "[...]", jako organizacja pożytku publicznego, było zwolnione od kosztów sądowych na mocy art. 24 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W myśl bowiem powołanego przepisu zwolnienie takie przysługuje organizacjom pożytku publicznego tylko wówczas, gdy przepisy odrębne takie zwolnienie przewidują. Oznacza to, że art. 24 powołanej ustawy nie stanowi samoistnej podstawy do zwolnienia Stowarzyszenia "[...]" od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym zwolnienie takie nie zostało przewidziane. Przepis art. 239 ustawy P.p.s.a., który określa zamknięty katalog uprawnionych do zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego z mocy ustawy, nie wymienia organizacji pożytku publicznego jako podmiotu zwolnionego od kosztów sądowych. Przepis art. 240 ustawy przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, organizacji społecznych z obowiązku uiszczenia wpisu w sprawach związanych z działalnością naukową, oświatową, kulturalną, dobroczynną oraz z zakresu pomocy i opieki społecznej, jednak dotychczas rozporządzenie takie nie zostało wydane. W tej sytuacji zwolnienie Stowarzyszenia "[...]" od kosztów sądowych może nastąpić wyłącznie na zasadach ogólnych, tj. po złożeniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, w przypadku, gdy spełni warunki określone w art. 246 § 2 ustawy P.p.s.a. Takiego formularza Stowarzyszenie "[...]" w niniejszej sprawie nie złożyło. Odnosząc się do zarzutu, że w wezwaniu do uiszczenia wpisu nie podano sygnatury zaskarżonego aktu i nie poinformowano skarżącego, jakiej materii dotyczy skarga, należy wyjaśnić, że doręczone Stowarzyszeniu "[...]" wezwanie zawierało wszelkie niezbędne elementy, przede wszystkim sygnaturę akt sądowych, która stanowi jedyny numer identyfikacyjny w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wszczynając wiele postępowań sądowych skarżący musi liczyć się z trudnościami z identyfikacją pism procesowych. Trudności te nie stanowią jednak wystarczającej podstawy do uchylenia się od wypełniania wezwań Sądu, gdyż istnieje możliwość ustalenia w jakiej sprawie wydane zostało dane zarządzenie np. za pośrednictwem sekretariatu Sądu. Podkreślenia wymaga również fakt, iż organem powołanym do kontroli przepisów ustawowych co do ich zgodności z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i Konstytucją RP jest Trybunał Konstytucyjny. Zarzut "niesprawiedliwości" art. 239 ustawy P.p.s.a. nie zwalnia sądu administracyjnego od obowiązku jego stosowania, do czasu ewentualnego uchylenia tego przepisu przez właściwy organ. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 w związku z art. 198 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.