II OZ 1129/18

Dnia 14 listopada 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 730/18 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...] w sprawie ze skarg [...],[...],[...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania samowolnego prowadzenia robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 730/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku [...], odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. znak: [...]. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że Spółka A, Spółka B oraz Spółka C złożyły do WSA w Rzeszowie skargi na ww. postanowienie PWINB w [...] z [...] kwietnia 2018 r. utrzymującego w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nakazujące Spółce D, Spółce A, Spółce B, Spółce C oraz Spółce E wstrzymać samowolne prowadzenie robót budowlanych związanych z podwieszaniem anten oraz zmianą parametrów pracy anten istniejących na wieży telekomunikacyjnej, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] położonej w [...] i nakładające na ww. inwestorów obowiązek przedłożenia określonych w tym postanowieniu dokumentów. Spółka A złożyła wraz ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Podała, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wyrządzi znaczną szkodę (konieczność wykonania kosztownych prac projektowych oraz uzyskiwania zaświadczeń, które nie są w ogóle potrzebne, wobec braku konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę dla wykonanych przez skarżącą robót budowlanych). Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że strona wnioskująca nie wykazała, w powiązaniu ze swoją sytuacją majątkową, że wykonanie postanowienia spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skautki. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka B, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., Ppsa) poprzez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na powyższe żaląca Spółka wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia, 2. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jako uzasadnienie wskazano, że doświadczenie życiowe podpowiada, iż zlecenie wykonania dokumentów wskazanych w postanowieniu PINB w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. wiąże się ze znaczącymi nakładami finansowymi. Skarżąca nie jest zobowiązana do udowodnienia podnoszonych okoliczności, ale ich uprawdopodobnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w zw. z art. 193 Ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 61 § 3 Ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ma ona służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na materiale źródłowym w postaci np. dokumentów urzędowych oraz prywatnych, pozwalającym zająć stanowisko. Oceniając w tym kontekście wniosek skarżącej należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko WSA w Rzeszowie, zgodnie z którym nie wykazała ona w sposób przekonujący i wystarczający okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie zaskarżonego aktu. Nie można poprzestać jedynie na przypuszczeniu, że wykonanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazaniu przedstawienia stosownych dokumentów z samej swej istoty spowoduje niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków oraz znaczną szkodę. Należy jeszcze raz podkreślić, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia skarżącej powinny być potwierdzone zwłaszcza w aspekcie dotyczącym kosztów wykonania określonych prac projektowych. Tymczasem uzasadnienie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, podobnie jak zażalenie Spółki B, nie spełnia powyższych wymogów. Bez wskazania natomiast, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącej nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.