II OZ 1137/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2176/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 21 czerwca 2024 r., nr DL.WIPO.412.1961.2018/MO w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2176/24, po rozpoznaniu wniosku S. A. (skarżący, cudzoziemiec), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 21 czerwca 2024 r., nr DL.WIPO.412.1961.2018/MO. Sąd podał, że skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę na ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 21 czerwca 2024 r., w przedmiocie "zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) oraz terytorium RP na okres 6 miesięcy i innych państw obszaru Schengen na okres 3 lat na wypadek, jeżeli cudzoziemiec w terminie określonym w decyzji nie opuści terytorium RP lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa". W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że jej wykonanie grozi powstaniem nieodwracalnych lub negatywnych dla skarżącego konsekwencji. Wskazano, że skarżącemu trudno będzie uzyskać wizę, bowiem: "Sytuacja w Egipcie jest powszechnie znana". Ponadto z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym w [...] w przedmiocie dotyczącym kontaktów z małoletnią córką, obecność skarżącego w Polsce jest konieczna. Opuszczenie Polski i zakaz wjazdu na okres kilku miesięcy będzie miał przełożenie na niemożność realizacji kontaktów z małoletnią córką, co nie tylko wpływa na prawo skarżącego do ochrony życia rodzinnego, ale nie będzie zgodne z dobrem małoletniej córki. Sąd wskazał, że nie budzi wątpliwości, że konieczność opuszczenia terytorium RP istotnie wpłynie na sposób dotychczasowego funkcjonowania cudzoziemca, czy też jego plany życiowe. Niemniej jednak, w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawach dotyczących rozpatrywania wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie zobowiązania do powrotu, podkreśla się, że ustawodawca nie przewidział możliwości automatycznego stosowania ochrony tymczasowej w przypadku każdej skargi na rozstrzygnięcie, które wiąże się z opuszczeniem kraju przez cudzoziemca, stawiając wymóg, by to strona uprawdopodobniła przesłanki wskazane w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."). Sąd uznał, że stwierdzenia zawarte we wniosku są bardzo ogólnikowe. Skarżący w żaden sposób nie sprecyzował, na czym miałyby polegać trudności z uzyskaniem wizy. Powoływanie się na powszechną wiedzę o sytuacji w Egipcie, nie może być uznane za argumentację uzasadniającą zastosowanie ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. Również lakoniczne powołanie się na toczące się postępowanie w Sądzie Rejonowym w [...] w celu określenia kontaktów z małoletnią córką, jest na tyle niesprecyzowane, że nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności wystąpienia ryzyka poniesienia "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków" powinny być wykazane przez skarżącego, Sąd nie może snuć domysłów w tym zakresie. Sąd podniósł także, że z akt sprawy wynika, że skarżący nie zamieszkuje z dzieckiem, nie sprawuje nad nim bezpośredniej opieki, nie wywiązuje się też z obowiązków alimentacyjnych. W tej sytuacji trudno jest twierdzić, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zobowiązującej do powrotu dojdzie do rozdzielenia rodziny, a tym samym zostałoby naruszone prawo do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, tj. związków pomiędzy najbliższymi członkami rodziny. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając naruszenie "art. 63 § 3" p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, iż "natychmiastowe wykonanie decyzji i opuszczenie kraju przez cudzoziemca nie stanowi niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wpostaci zerwania więzi z małoletnią córką poprzez uniemożliwienie odbywania osobistych kontaktów z dzieckiem stosownie do Wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 3 października 2017r. (Wyrok rozwodowy) i orzeczonych w przedmiotowym kontaktów, pozbawienia możliwości uczestniczenia przez skarżącego w postępowaniu zawisłym przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w przedmiocie zmiany kontaktów z małoletnią córką Y., a także poprzez błędne uznanie, iż odmowa wstrzymania natychmiastowej wykonanalności decyzji nie spowoduje pozbawienia skarżącego ochrony prawa do życia rodzinnego, prawa do życia prywatnego". W uzasadnieniu środka zaskarżenia pełnomocnik podniosła, że wskazane okoliczności "doprowadzą do skutków trudnych lub niemożliwych do odwrócenia, w szczególności poprzez osłabienie więzi emocjonalnych pomiędzy córką a ojcem, osłabienia albo zerwania więzi pomiędzy dzieckiem a ojcem". Nadto "uzyskanie wizy w Egipcie jest bardzo trudne zuwagi na panującą sytuację polityczną", co może doprowadzić do okoliczności w której skarżący niniejszej nie uzyska i nie będzie mógł wrócić do Polski i widywać się z córką. Dodała, że zaległości alimentacyjne są przez skarżącego regulowane, z uzasadnienia postanowienia nie wynika, jakich alimentów, za jaki okres nie płaci skarżący, tak, by mógł się odnieść do wskazanego. Ponadto podała, że reguluje on od miesięcy zaległości alimentacyjne (czasowa przerwa w opłacaniu wynikała z sytuacji zdrowotnej skarżącego i tym samym okresowego braku pracy). Pełnomocnik podkreśliła także, że skarżący wraz z długoletnią partnerką M. K. zostali narzeczeństwem i zamierzają sformalizować związek, z intencją założenia rodziny. Prowadzą wspólne gospodarstwo, razem zamieszkują. W związku z długoletnim pobytem w Polsce skarżący tutaj skoncentrował swój ośrodek życiowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma natomiast obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Trafności powyższego stanowiska nie zmienia argumentacja przedstawiona w zażaleniu, w którym podjęto próbę uszczegółowienia podniesionych we wniosku okoliczności (wskazano też nowe), przemawiających, w ocenie strony, za jego zasadnością. Fakt zobowiązania skarżącego do powrotu do kraju pochodzenia i zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niewątpliwie łączy się z koniecznością opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu i wymusza zmianę planów na życie, ale nie oznacza automatycznie powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Odnosząc się do twierdzenia, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia naruszy jego prawo do życia rodzinnego, zauważyć należy, że na gruncie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.), ryzyko naruszenia więzi rodzinnych nie zawsze może być uznane za przesłankę przemawiającą za wstrzymaniem wykonania decyzji. Kwestia ta była przedmiotem rozważań w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2020 r., sygn. akt II OZ 532/20 (dot. uprzednio wydanej w stosunku do cudzoziemca decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 1 sierpnia 2019 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen). Sąd ten wskazał, że "Istotne znaczenie ma okoliczność, że na cudzoziemca nałożono obowiązek alimentacyjny oraz ograniczono jego władzę rodzicielską - do prawa pozyskiwania ważnych informacji z życia córki oraz spotkań z nią tylko raz w miesiącu w obecności matki dziewczynki. Cudzoziemiec nie zamieszkuje zatem wraz z małoletnim dzieckiem i nie sprawuje nad nim bezpośredniej opieki. Nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z córką i jej matką. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że trudno jest twierdzić, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zobowiązującej do powrotu dojdzie do rozdzielenia rodziny, a ty samym zostałoby naruszone prawo do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, tj. związków pomiędzy najbliższymi członkami rodziny. Z uzasadnienia zażalenia wynika również, że nieprawomocnym orzeczeniem Sadu Rejonowego w [...] został oddalony wniosek skarżącego o rozszerzenia pierwotnie ustalonych kontaktów ojca z córką.". W obecnie rozpatrywanym wniosku skarżący ponownie powołuje się na ochronę życia rodzinnego, niemożność realizacji kontaktów z małoletnią oraz toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowanie w przedmiocie zmiany kontaktów z małoletnią córką (poza miejscem zamieszkania małoletniej). Podobnie jak poprzednio, także i teraz powyższe okoliczności nie mogą przemawiać za udzieleniem ochrony tymczasowej. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, że jego więź z dzieckiem jest na tyle silna, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zobowiązującej do powrotu dojdzie do rozdzielenia rodziny, a ty samym zostałoby naruszone prawo do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 Konwencji, tj. związków pomiędzy najbliższymi członkami rodziny. Nadto zauważyć należy, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej orzeczony jest na najkrótszy z możliwych okresów, tj. 6 miesięcy. Ponadto, nie można uznać, aby brak kontaktu ojca z dzieckiem przez wskazany okres mógł spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki w ich relacjach. Tym bardziej z uwagi na powyższe. Kontakt pomiędzy ojcem a dzieckiem może być także zapewniony przy uwzględnieniu powszechnego dostępu do różnych form porozumiewania się na odległość (telefon, komunikatory internetowe) - zob. postanowienie NSA z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt II OZ 170/20. Kwestia regulowania, bądź nie, zasądzonych alimentów, jest poboczna. Zaakacentowania jedynie wymaga, że to po stronie skarżącego było wykazanie, że są one systematycznie uiszczane na rzecz małoletniej. W złożonym środku zaskarżenia skarżący powołuje się na dodatkową okoliczność, a mianowicie, że "wraz z długoletnią partnerką, Panią M. K., zostali narzeczeństwem i zamierzają sformalizować związek, z intencją założenia rodziny. Prowadzą wspólne gospodarstwo, razem zamieszkują.". Po pierwsze, okoliczność ta nie została niczym poparta, jak choćby oświadczeniem partnerki. Nadto twierdzenie to nie koresponduje z oświadczeniem złożonym do protokołu z dnia 29 sierpnia 2023 r. "Nie jestem w żadnym związku z inną kobietą.". Po drugie, co wyżej zaznaczono, orzeczono zakaz jedynie na okres 6 miesięcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie zauważył również Sąd I instancji, że skarżący w żaden sposób nie sprecyzował na czym miałyby polegać trudności z uzyskaniem wizy. Powoływanie się na powszechną wiedzę o sytuacji w Egipcie, nie może być uznane za argumentację uzasadniającą zastosowanie ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.