II OZ 1144/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia U. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt 3 II Sa/Gd 1228/03 o przyznaniu J. B. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 18 lipca 2003 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia oddalić zażalenie J. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Według złożonego oświadczenia, skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy. Od 1998 r. otrzymuje rentę, której aktualna wysokość wynosi 810 zł brutto (694,70 zł netto) miesięcznie. Na potwierdzenie powyższych danych, wnioskodawca nadesłał kopię wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 4.06.1998 r. oraz odcinek świadczenia wypłacanego przez ZUS Oddział w Gdańsku za kwiecień 2005 r. Miesięczną wysokość wydatków związanych m.in. z utrzymaniem, zakupem leków, dojazdem do lekarzy i na rehabilitację skarżący określił na 360 zł. J. B. mieszka u siostry, nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Z dokumentów nadesłanych na wezwanie Sądu wynika, iż wnioskodawca nie składał zeznania podatkowego za 2004 r., natomiast uzyskany przez niego w tym okresie dochód wyniósł 9699,86 zł (dowód: roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40A). Według przedłożonej kopii wyciągu bankowego, stan rachunku wnioskodawcy na dzień 18.12.2004 r. wynosił 7,77 zł. Według dodatkowego oświadczenia złożonego przez J. B., do dnia 12 maja 2005 r. wysokość środków na rachunku nie uległa zmianie. Postanowieniem z dnia 19 maja 2005 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał J. B. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie wnioskodawca złożył sprzeciw wskutek czego utraciło ono swoją moc. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 czerwca 2005 r. przyznał J. B. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w złożonym sprzeciwie skarżący rozszerzył zakres wnioskowanej pomocy ze zwolnienia od kosztów sądowych o ustanowienie jeszcze adwokata lub radcy prawnego. W tej sytuacji Sąd uznał, iż rozpozna wniosek w tym rozszerzonym zakresie na podstawie złożonego druku PPF, gdyż ratio legis tego wniosku jest takie, aby Sąd miał wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku bez względu na zakres wnioskowanego zwolnienia od kosztów. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane odzwierciedlające sytuację majątkową skarżącego, a w szczególności wysokość osiąganych dochodów w łącznej kwocie 810 zł brutto miesięcznie, Sąd uznał, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, oraz kosztów związanych z ustanowieniem zastępstwa prawnego z wyboru (adwokata). Tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Pismem z dnia 30 czerwca 2005 r. zażalenie (zatytułowane odwołanie) na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyła uczestnik postępowania U. B., która podniosła, iż J. B. w sposób świadomy i z pełną premedytacją wykorzystuje swoją sytuację materialną. Chcąc uzyskać informacje lub wszcząć postępowanie sądowe powinien być jak każdy obywatel przygotowany na związane z tym odpowiednie koszty. Przewidując je powinien poczynić w tym kierunku zabezpieczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Mając powyższe na uwadze oraz okoliczności niniejszej sprawy należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, iż J. B. znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odnosząc się natomiast do zażalenia U. B. należy stwierdzić, iż podniesione w nim argumenty nie mogą wpłynąć na ocenę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie przyznania prawa pomocy. Skarżąca nie neguje bowiem co do zasady wysokości dochodów uzyskiwanych przez J. B. ani też nie podnosi żadnych istotnych faktów, które mogłyby mieć wpływ na zmianę oceny jego sytuacji materialnej W takiej sytuacji postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2005 r. o przyznaniu J. B. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowieniu adwokata należy uznać za wydane prawidłowo. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.