II OZ 1158/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1222/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w O. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w O. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, tj. nie nadesłał pełnomocnictwa udzielonego R. D. do reprezentowania strony skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu, z którego wynika reprezentacja strony skarżącej, ani nie uiścił wpisu sądowego od skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 22 czerwca 2017 r. w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., a siedmiodniowy termin do uzupełnienia ww. braku oraz do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 29 czerwca 2017 r. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w O.podnosząc naruszenie art. 73 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji tzw. fikcji doręczenia w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka zawarta w tym przepisie. W uzasadnieniu podniesiono, że doręczyciel jednokrotnie awizował przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, zamiast dwukrotnej awizacji, zatem nie został spełniony warunek przyjęcia tzw. fikcji doręczenia. Ponadto powołano się na oświadczenie rodziców prezesa skarżącego Stowarzyszenia w kwestii przebywania w domu większość czasu i że doręczyciel ani nie doręczył przesyłki, ani nie zostawił awiza informującego o możliwości odbioru przesyłki. Ponadto Stowarzyszenie w dniu 4 sierpnia 2017 r. złożyło reklamację ww. przesyłki. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie spornym było, czy Sąd I instancji zasadnie zastosował tzw. fikcję doręczenia z art. 73 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w okolicznościach sprawy. Sąd I instancji przyjął, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło w tzw. trybie zastępczym na podstawie art. 73 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. poprzez pozostawienie w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia nieodebranego przez stronę pisma, po jego uprzednim dwukrotnym awizowaniu, przy czym za datę doręczenia Sąd I instancji uznał dzień 22 czerwca 2017 r. Natomiast skarżący w zażaleniu kwestionuje skuteczność zastosowanego w sprawie trybu doręczenia zastępczego podnosząc brak awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei, w myśl art. 73 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Odnosząc powyższe uwagi do stanu rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny powziął wątpliwość co do tego, że opisany powyżej tryb doręczania przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi został w tej sprawie zastosowany prawidłowo. Do takiego wniosku prowadzi bowiem analiza znajdującego się w aktach sprawy koperty z k. 10, zawierającej przedmiotowe wezwanie. Wskazać bowiem należy, że na kopercie tej odnotowano, że w dniu 8 czerwca 2017 r. dokonano pierwszej awizacji oraz, że w dniu 27 czerwca 2017 r. nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie. Natomiast zgodnie z przepisem art. 73 § 2 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doręczyciel miał obowiązek dokonania dwukrotnej awizacji i odnotowania tej czynności na kopercie w sposób niebudzący wątpliwości. Natomiast na kopercie widnieje adnotacja o jednokrotnej awizacji. Przywołana powyżej okoliczność w zestawieniu z twierdzeniami skarżącego o nieotrzymaniu awiza dotyczącego wspomnianej przesyłki, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego poddaje w wątpliwość prawidłowość zastosowanego w rozpoznawanej sprawie trybu doręczenia w drodze tzw. fikcji prawnej. To zaś rodzi negatywne konsekwencje w zakresie przyjętego przez Sąd I instancji terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ponownej oceny w sprawie wymaga zatem okoliczność, czy skarżącemu rozpoczął bieg terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniach o których mowa w art. 203 i art. 204 p.p.s.a. (regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji).