II OZ 1163/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 288/16, o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi A. S. i M. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], znak: [...], w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 288/16, oddalił skargę A. S. i odrzucił skargę M. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] stycznia 2016 r., w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. A. S. wystąpił o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2016 r., skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem pod rygorem ściągnięcia opłaty w trybie egzekucji administracyjnej. A. S. w zażaleniu na powyższe zarządzenie zakwestionował jego zasadność powołując się na to, że korzysta z przyznanego mu przez Sąd prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a.") opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Podkreślenia przy tym wymaga, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 p.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 9 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) - w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył obowiązek strony w zakresie partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 p.p.s.a. oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zasadniczo, wydanie zarządzenia o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej na podstawie art. 234 § 2 p.p.s.a. powinno poprzedzać udzielenie stronie we właściwym czasie i formie informacji dotyczących trybu składania wniosku o uzasadnienie wyroku, jego skutkach procesowych oraz obowiązku dokonania opłaty kancelaryjnej i ewentualnej egzekucji. Przy zachowaniu takich warunków zbędne jest wydawanie przez Przewodniczącego dodatkowego zarządzenia, zaskarżalnego na mocy art. 227 § 1 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że dla ochrony interesu strony wystarczające jest zagwarantowanie w art. 234 § 2 p.p.s.a. możliwości zaskarżenia zarządzenia przewodniczącego o ściągnięciu od strony opłaty kancelaryjnej. W rozpoznawanej sprawie wydano zarządzenie zawierające wezwanie o uiszczenie przedmiotowej opłaty, przy czym jednocześnie w piśmie skierowanym do strony zawarto pouczenie o zaskarżalności zarządzenia. W takim stanie sprawy, mimo poczynionych wyżej uwag, należało przyjąć, że nie nastąpiło naruszenie przepisów proceduralnych stwarzające potrzebę uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zarówno określony w wezwaniu obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej jak też wysokość znajdują oparcie w przepisach art. 219 § 1 p.p.s.a., 234 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych. Odnosząc się z kolei do podnoszonych w zażaleniu okoliczności związanych z przyznanym zwolnieniem od kosztów sadowych wskazać należy, że postanowieniem referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 2 maja 2016 r. skarżący zwolnieni zostali w ½ części od wpisu sądowego, należnego od złożonej skargi, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Zatem, wbrew twierdzeniom skarżącego nie korzysta on ze zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 i art.198 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.