II OZ 1180/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 364/15 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi G. Spółki z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 364/15 pozostawił wniosek G. Spółki z o.o. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I. instancji wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, G. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym, zgodnie z zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 lipca 2015 r., przesłano Spółce urzędowy formularz PPPr w celu wypełnienia i nadesłania do Sądu - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Spółka odebrała przesyłkę zawierającą formularz PPPr w dniu 27 lipca 2015 r. Wobec niewypełnienia nałożonego na Spółkę zobowiązania, referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2015 r., pozostawił ww. wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako "p.p.s.a.". Pismem z dnia 8 września 2015 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego zarządzenia. Po rozpatrzeniu sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 października 2015 r. pozostawił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Sąd I. instancji wskazał, że Spółka mimo przesłania jej stosownego formularza celem jego wypełnienia, wraz z pouczeniem o skutkach niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, nie odesłała do Sądu w zakreślonym terminie uzupełnionego wniosku PPPr. Sąd nie posiadając informacji, które powinny zostać przedstawione w prawidłowo uzupełnionym wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie miał zatem możliwości zbadania i ocenienia możliwości finansowych strony, mających decydujące znaczenie w kwestii przyznania prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka żarzuciła Sądowi I. instancji naruszenie: - art. 257 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało pozostawieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, podczas gdy Sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a. winien wezwać Spółkę do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów; - art. 255 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy oświadczenie Spółki było niewystarczające dla ustalenia jej stanu majątkowego i możliwości finansowych, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd winien na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać Spółkę do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.. Zgodnie z dyspozycją art. 243 § 1 p.p.s.a. postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony, jednak to art. 252 p.p.s.a. precyzuje treść oraz formę tego wniosku. Przedmiotowy wniosek powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Ustalona w przywołanym przepisie treść wniosku koresponduje z przesłankami przyznania tego prawa wynikającymi z art. 246 p.p.s.a., gdyż musi umożliwiać sądowi stwierdzenie, w jakim zakresie strona jest w stanie ponieść koszty postępowania. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, Nr 5, poz. 74) wyjaśnił, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Zgodnie z dyspozycją art. 257 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie zakreślonym braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy powoduje pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy Spółka złożyła w formie pisemnej, jednakże nie na urzędowym formularzu. W związku z powyższym Sąd I instancji zasadnie wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez nadesłania wypełnionego formularza PPPr w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mimo upływu zakreślonego terminu Spółka nie uzupełniła braków formalnych wniosku, co w świetle art. 257 p.p.s.a. uzasadniało pozostawienie wniosku Spółki bez rozpoznania. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazać należy, że stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Przeprowadzenie postępowania uzupełniającego w tym trybie jest więc możliwe jedynie w sytuacji gdy wnioskodawca złoży wniosek spełniający wymogi formalne zawarte w art. 252 p.p.s.a. a okoliczności w nim przedstawione są niewystarczające lub budzą wątpliwości. Mając zatem na uwadze, że w przedmiotowej sprawie Spółka nie spełniła wymogu formalnego wniosku o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. Sąd nie miał podstaw do zastosowania art. 255 p.p.s.a. W świetle powyższego uznać należy, że nieuzupełnienie, na wezwanie sądu, braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie nadesłania wypełnionego urzędowego formularza PPPr, skutkować musiało zastosowaniem sankcji w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji