II OZ 1204/10

Dnia 1 grudnia 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2010 roku sygn. akt II SA/Kr 238/08 w zakresie punktu II postanowienia, na mocy którego oddalono wniosek S.T. o przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S.T. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] kwietnia 2003 roku, znak [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie punktu II. 2. przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie z kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustanowił dla skarżącej S.T. adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w dniu 14 maja 2010 r. wpłynął wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synową, a ich miesięczny dochód wynosi 1.089,54 zł i stanowi go emerytura wnioskodawczyni. Synowa nie uzyskuje żadnego dochodu i jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni posiada również dom o pow. 77,85 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,17 ha (klasa VI). Oddalając wniosek w zakresie kosztów Sąd I instancji podkreślił, że na obecnym etapie postępowania skarżąca nie jest zobowiązana do ponoszenia żadnych kosztów sądowych. Sąd I instancji mając na uwadze fakty podane przez skarżącą dotyczące wysokości dochodu uzyskiwanego przez nią i synową pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ustalenia ich stanu majątkowego uwzględnił wniosek o ustanowienie kwalifikowanego zastępstwa prawnego. W ocenie Sądu I instancji, sytuacja materialna skarżącej nie wskazuje na to by była ona osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a do takich przypadków powinno sprowadzać się przyznanie prawa pomocy, szczególnie we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie w części w jakiej odmówiono jej zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że postanowienie jest niesprawiedliwe, a w innych sprawach była zwalniana z obowiązku ponoszenia kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. W pierwszej kolejności wyjaśnić należało, że w punkcie I zaskarżonego postanowienia skarżącej przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, natomiast skarżąca w zażaleniu zaskarżyła postanowienie jedynie w części w jakiej odmówiono jej zwolnienia od kosztów sądowych. Jednakże wobec zakresu wniosku należało rozważyć, czy w sprawie zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synową i utrzymują się z dochodu w wysokości 1089,54 zł. Zasady doświadczenia życiowego muszą prowadzić do wniosku, że kwota około 600 zł na osobę miesięcznie jest kwotą niewielką i pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb. W tej sytuacji uznać należało, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem przysługuje jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.