II OZ 1207/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-20

Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca dochody z rent, posiadany majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna), oszczędności oraz zadłużenie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw, ponieważ skarżący, pomimo posiadania zobowiązań finansowych i wydatków na remonty, dysponuje majątkiem i oszczędnościami wystarczającymi do poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu pokrycie tych kosztów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy zażalenia M. M. na postanowienie WSA w Gdańsku odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, samotnie wychowujący troje dzieci, utrzymuje się z rent, posiada dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, oszczędności oraz wierzytelność z odszkodowania, ale także znaczne zadłużenie. WSA uznał, że jego sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Skarżący w zażaleniu podniósł, że jego sytuacja pogorszyła się po zakupie opału i wymianie okien.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 1207 / 08 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 października 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 239/08 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wydanego na skutek wniesionego przez skarżącego sprzeciwu wobec wydanego uprzednio postanowienia referendarza sądowego z dnia 12 września 2008 r. stwierdził, że sytuacja materialna skarżącego M. M. nie uzasadnia przyznania jemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z informacji przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż samotnie wychowuje on troje dzieci, a jego rodzina utrzymuje się z dochodów z tytułu rent: inwalidzkiej i rodzinnej w łącznej kwocie ok. [...] złotych netto miesięcznie. Ponadto w skład majątku skarżącego wchodzi, dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni 8,7 ha. Skarżący posiada też oszczędności w wysokości [...] złotych oraz wierzytelność w wysokości [...] złotych z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie, jednak rozstrzygnięcie w tym zakresie jeszcze się nie uprawomocniło. Zebrane oszczędności, jak wynika z oświadczenia skarżącego przeznaczone są na spłatę długów wobec gminy w wysokości ok. [...] złotych, ponadto oraz wobec banku na kwotę ok. [...] złotych i rodziny oraz innych osób (ok. [...] złotych). Uwzględniając powyższe informacje Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący dysponuje wystarczającymi środkami do pokrycia kosztów zainicjowanych przez siebie postępowań sądowych, w związku z czym orzekł o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej – p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. M., domagając się jego uchylenia i zmiany. Skarżący podniósł, że po zakupie opału na zimę i wymianie okien jego sytuacja uległa pogorszeniu, bowiem kwota oszczędności zmalała do [...] tys. złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przedstawiony przez stronę skarżącą stan majątkowy i rodzinny nawet wobec wskazywanej wysokości zadłużenia nie budzi wątpliwości co do tego, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszym postępowaniu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podzielić należy stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji, że zgromadzony majątek skarżącego jest wystarczający dla obciążenia go kosztami sądowymi w sprawie. Bez wpływu na ocenę skarżonego rozstrzygnięcia pozostają również okoliczności wskazane w zażaleniu, bowiem pomimo tego że skarżący zdecydował się na remont swojego mieszkania oraz zakup opału, dysponuje on nadal znaczną aczkolwiek uszczuploną kwotą oszczędności, która pozwoli mu na ponoszenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Stwierdzić należy, iż przedstawiony przez stronę skarżącą stan majątkowy i rodzinny nie podważył ustaleń i oceny przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceny sytuacji materialnej skarżącego. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło