II OZ 1208/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 września 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 892/05 o zwolnieniu skarżącej od połowy wpisu sądowego i oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 września Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał skarżącej W. C. prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od ½ wpisu sądowego od skargi na decyzje Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2005 r., nr [...], którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie z dnia 9 grudnia 2004 r. nakazującą inwestorom I. i L. J. rozbiórkę części obiektu budowlanego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Na powyższe postanowienie Sądu skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi nawet w połowie wysokości. Skarżąca stwierdziła, że jest osobą starszą cierpiącą na liczne schorzenia i wymaga stałej rehabilitacji, wraz z mężem, który jest inwalidą ponoszą wysokie koszty związane z leczeniem. W związku z tym skarżąca podniosła, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania ani pokryć kosztów ustanowienia pełnomocnika. Ze złożonego w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca mieszka wraz z mężem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe w domu jednorodzinnym o pow. ok. 87 m² oraz posiada nieruchomość rolną o pow. 2,47 ha, którą wydzierżawia. Skarżąca wraz z mężem osiąga wspólny dochód w wysokości 1 806 zł. z tytułu rent oraz około 250 zł. rocznie z tytuły dzierżawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy następuje, w przypadku wykazania, że wnioskujący nie ma środków na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1pkt 1) lub poniesienie kosztów postępowania w całości spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym (art. 246 § 1 pkt 2). Wynika z tego, że instytucja prawa pomocy jest szczególną pomocą państwa wobec osób, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z toczącym się postępowaniem. W związku z tym, co do zasady, obejmuje możliwość zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania w całości lub w części osoby, które nie dysponują żadnymi środkami na pokrycie kosztów postępowania (nie osiągają żadnego dochodu lub osiągają dochód wyjątkowo niski oraz nie posiadają żadnego majątku). Skarżąca powyższych warunków nie spełnia, osiągany dochód nie pozwala przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy pamiętać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje generalna zasada ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie, dlatego uzyskiwanie jakiegokolwiek dochodu przez wnioskującego powinno wiązać się z obowiązkiem współuczestnictwa w ponoszeniu kosztów postępowania, jeśli dochód ten uniemożliwia poniesienie kosztów w całości. W niniejszej sprawie Sąd słusznie ocenił, że skarżąca nie jest w stanie samodzielnie ponieść wszystkich kosztów postępowania i zwolnił skarżąca od połowy wpisu od skargi. Należy podkreślić, że wpis ten stanowi dotychczas całkowite koszty, do jakich uiszczenia zobowiązana jest skarżąca wobec czego zwolnienie Wiesławy Czekaj w takim zakresie nie łamie prawa strony do sądu. Nie ma natomiast podstaw do przejęcia kosztów postępowania przez Skarb Państwa w całości. Jednocześnie podkreślić trzeba, że w przypadku uwzględnienia skargi skarżąca będzie mogła ubiegać się o zwrot poniesionych w sprawie kosztów. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.