II OZ 1215/13

Dnia 14 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1514/13, o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz uzupełnienia braku formalnego tej skargi w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1514/13, oddalił wniosek T. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz uzupełnienia braku formalnego tej skargi w postaci jej jednego odpisu w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lipca 2013 r., w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżący zarządzeniem z dnia z dnia 20 września 2013 r. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jednego jej odpisu w termin 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie oraz wezwanie zostały przesłane na podany w skardze adres do korespondencji w miejscowości Jaworzno, gdzie przesyłkę w dniu 30 września 2013 r. odebrał dorosły domownik – ojciec skarżącego. Siedmiodniowy termin upłynął jednak bezskutecznie. W dniu 21 października 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do dokonania powyższych czynności wskazując, że w okresie od 27 września do 11 października 2013 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym w Egipcie, a następnie do dnia 14 października 2013 r. w Sosnowcu. W świetle tej okoliczności nie miał możliwości zapoznania się z treścią wezwania oraz odpisu zarządzenia sądowego. Przeszkoda ta ustała dopiero w dniu 15 października 2013 r., tj. w momencie przekazania mu listu przez mamę. Sąd pierwszej instancji podniósł dalej, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, dla których skuteczności określony jest ustawowy termin. Brak winy oznacza więc, że strona nawet przy dołożeniu jak najwyższych starań nie była w stanie zapobiec jego uchybieniu. Konieczne jest więc uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji powyższa przesłanka nie została w przedmiotowej sprawie spełniona. Zarządzenie zostało odebrane w dniu 30 września 2013 r. przez dorosłego domownika, co stanowiło podstawę do uznania skuteczności tego doręczenia dla skarżącego, zgodnie z art. art. 72 § 1 p.p.s.a. Od tej daty rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do wykonania przez skarżącego wezwań sądowych i upłynął z dniem 7 października 2013 r. Skarżący w okresie od 27 września do 11 października 2013 r. przebywał poza granicami kraju, co zdaniem Sądu uniemożliwiało mu dokonanie w terminie wymaganych czynności procesowych. Jednakże jego powrót do kraju nastąpił już w dniu 11 października 2013 r. i w tej dacie, skarżący należycie dbając o swoje interesy winien podjąć działania mające na celu zapoznanie się z treścią skierowanej do niego korespondencji sądowej. W uzasadnieniu wniosku skarżący nie podał żadnej okoliczności, która wskazywałaby, że po powrocie do kraju nie mógł, z przyczyn przez siebie niezawinionych, zapoznać się z treścią wezwań sądowych. Okoliczności takiej nie stanowił wyłącznie fakt pobytu w okresie od 11 do 14 października 2013 r. poza miejscem wskazanym w skardze jako adres do korespondencji. Inicjując postępowanie sądowe skarżący winien mieć na względzie możliwość kierowania do niego korespondencji sądowej na wskazany adres do korespondencji. Opuszczając to miejsce powinien dołożyć jak najwyższych starań, aby mieć informacje odnośnie doręczenia mu na ten adres korespondencji sądowej. Tymczasem skarżący nie podjął żadnych czynności w tym zakresie i mimo, że wrócił do kraju w dniu 11 października 2013 r. z korespondencją sądową zapoznał się dopiero 4 dni później. W ocenie Sądu pierwszej instancji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie mógł odnieść skutku wobec braku uprawdopodobnienia, aby niedopełnienie czynności wynikło z braku jego winy. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie podkreślił, że po powrocie z zagranicznego urlopu w dniu 11 października skontaktował się telefonicznie z matką i na pytanie o ewentualną korespondencje otrzymał odpowiedź negatywną. Dopiero po przyjeździe do domu rodziców w dniu 15 października otrzymał korespondencję sądową. Podkreślił, że rodzice są osobami starszymi i schorowanymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwane dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądowym przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie przyjął, że strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego oraz uzupełnienia braku formalnego poprzez nadesłanie jednego odpisu, co skutkować musiało odmową przywrócenia wnioskowanego terminu. Podkreślenia wymaga, iż wyjazd zagraniczny skarżącego, który zbiegł się w czasie z upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie może być brany pod uwagę jako okoliczność wyłączająca winę gdyż jest to okoliczność na którą strona miała wpływ. Należy podkreślić, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wyjeżdżając za granicę, wiedząc, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych. Jeżeli skarżący nie podjął takich czynności, to nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W sytuacji gdy skarżący zdecydował się na wyjazd zagraniczny i ewentualny odbiór korespondencji przez rodziców, wiedząc w jakim są wieku, to ponosi tego konsekwencje. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie ocenił, że skoro przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braku formalnego skargi została przesłana na adres podany przez skarżącego i doręczona wobec jego nieobecności dorosłemu domownikowi to opóźnienie przekazania przez domownika przesyłki zawierającej decyzję i tym samym zwłoka we wniesieniu skargi, nie nastąpiło bez winy skarżącego. Wbrew twierdzeniom skarżącego fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie nie wyłącza winy skarżącego. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Powyższe wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem prawidłowe i odpowiada prawu. Z tych względów zażalenie, jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a.