II OZ 1222/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 września 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2168/16 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi T. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. T. B. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2016 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2016 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zawieszeniu postępowania. Zarządzeniem z 21 września 2016 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"). Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie. Wniósł o uchylenie zarządzenia z uwagi na naruszenia art. 56 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 - dalej jako "p.p.s.a."). Skarżący wskazał ponadto, że § 2 ust. 5 dotyczy stwierdzenia nieważności, a nie odmowy stwierdzenia nieważności, a więc w sprawie powinien mieć zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wynikają z przepisów ustawy p.p.s.a. Wyjątkami tymi są podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) oraz instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Skarżący nie składał wniosku o przyznanie prawa pomocy, a sprawa nie jest jedną ze spraw objętych ustawowym zwolnieniem od kosztów. Oznacza to, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi. Sąd I instancji prawidłowo ustalił wysokość wpisu, wskazując właściwą podstawę prawną wezwania skierowanego do skarżącego. Stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2016 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2016 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia. Jest to więc niewątpliwie postanowienie wydane w trybie stwierdzenia nieważności, a § 2 ust. 5 rozporządzenia nie odsyła do treści rozstrzygnięcia (stwierdzenia nieważności lub odmowa stwierdzenia nieważności), lecz ogólnie do trybu, w którym toczy się postępowanie zakończone wydaniem aktu będącego przedmiotem skargi. Wbrew zarzutom zażalenia w sprawie nie znajdzie zastosowania § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia stanowi bowiem lex specialis wobec § 2 ust. 1 pkt 1, co oznacza, że jeżeli zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, do których odsyła § 2 ust. 5 rozporządzenia, to do określenia wysokości wpisu od skargi zastosowanie znajdzie właśnie ten przepis, a nie norma ogólna z § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Na uwzględnienie nie zasługują również argumenty zażalenia odnoszące się do konieczności zastosowania w tej sprawie art. 56 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Przede wszystkim, zawieszenie postępowania na podstawie art. 56 p.p.s.a. jest możliwe dopiero po skutecznym wniesieniu skargi, a więc po jej opłaceniu i uzupełnieniu ewentualnych braków formalnych. Ponadto, przepis ten dotyczy sytuacji, w której skarżący wnosi skargę na akt, wobec którego wcześniej zostało wszczęte jedno z nadzwyczajnych trybów postępowania. Celem tego przepisu jest wyeliminowanie zbiegu kontroli tego samego aktu prowadzonej jednocześnie przez wojewódzki sąd administracyjny (pod kątem legalności) oraz przez właściwy organ administracji publicznej (pod kątem wystąpienia przesłanek zastosowania jednego z trybu nadzwyczajnych). Nie dotyczy zaś sytuacji, w której przedmiotem skargi jest decyzja lub postanowienie wydane w trybie stwierdzenia nieważności, o ile wobec tego postanowienia nie zostało wcześniej skutecznie wszczęte jedno z postępowań z art. 154 – 163 k.p.a. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.