II OZ 1226/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-26

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, złożony na podstawie art. 165 P.p.s.a., może zostać uwzględniony, jeśli skarżący nie wykaże istotnej zmiany okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej od momentu wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd I instancji słusznie odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazali istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej od momentu wydania poprzedniego postanowienia. Wnioski o przyznanie prawa pomocy były tożsame i nie zawierały nowych informacji uzasadniających zmianę wcześniejszej oceny. Skarżący nadal przedstawiali swoją sytuację finansową w sposób niepełny, co uniemożliwiało ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. W związku z tym, brak było podstaw do zastosowania art. 165 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania im prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odmówił zmiany, uznając, że skarżący nie wykazali istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej od momentu wydania poprzedniego postanowienia. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie WSA, domagając się uchylenia go i przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W., M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1973/14 odmawiające zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1973/14 odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2015 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd mając na uwadze treść art. 165 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) stwierdził, że skarżący składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w dniu [...] sierpnia 2015 r. nie wykazali, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 18 lutego 2016 r. do momentu złożenia tegoż wniosku nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o innej treści niż treść postanowienia z 18 lutego 2015 r. Sąd stwierdził, że wniosek z [...] sierpnia 2015 r. jest tożsamy z pierwotnym wnioskiem z dnia [...] listopada 2014 r. a dane w nim zawarte nie obrazują jakichkolwiek zmian w majątku skarżących. Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący tak jak w poprzednim wniosku udzielili bardzo oszczędnych informacji o swojej sytuacji finansowej co uniemożliwia ocenę czy ich sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Sądu, nie było podstaw do zmiany pierwotnego postanowienia z dnia 18 lutego 2015 r. w oparciu o art. 165 P.p.s.a., co znalazło wyraz w wydanym rozstrzygnięciu. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli D. i M. W. domagając się jego uchylenia i przyznania im prawa pomocy, bowiem nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego utrzymania i rodziny. Podnieśli także argumenty dotyczące przedmiotowej skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie stwierdził, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołali okoliczności pozwalających stwierdzić, że ich sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny w zakresie niespełnienia przez nich przesłanek do udzielenia im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podobnie jak poprzednio, Sąd I instancji mógł oprzeć się jedynie o wniosek złożony na urzędowym formularzu, który nie zawierał żadnych nowych okoliczności, które wskazywałyby na pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawców. Porównując wniosek z dnia [...] listopada 2014 r. oraz ten z [...] sierpnia 2015 r. nie sposób uznać, że jakiekolwiek okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżących uległy istotnej zmianie, w szczególności pogorszeniu. Z przedłożonych zeznań podatkowych za rok 2013 i 2014 wynika, że skarżący w tym ostatnim roku uzyskali nieznacznie (kilkaset złotych) wyższy dochód niż w roku poprzednim. Majątek nieruchomy także nie uległ zmianie. Skarżący nie wykazali też innej skali wydatków obciążających ich budżet domowy. Należało w tym stanie rzeczy uznać, że są oni w stanie wygospodarować środki finansowe celem realizacji swoich praw procesowych. Nie bez znaczenia jest fakt, że w dalszym ciągu skarżący przedstawiają swoją sytuację w sposób niepełny, a takie okoliczności były podstawą prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy. W tej sytuacji nie sposób skutecznie zakwestionować ustaleń Sądu I instancji, że nie zachodzą okoliczności wpływające na zmianę uprzednio prezentowanego stanowiska odmawiającego przyznania skarżącym prawa pomocy. Skoro brak było podstaw do odmiennej niż w postanowieniu z dnia 18 lutego 2015 r. oceny sytuacji majątkowej skarżących pod kątem przesłanek udzielenia prawa pomocy, to art. 165 P.p.s.a. warunkujący zmianę takiego postanowienia z uwagi na zmianę okoliczności sprawy nie mógł mieć zastosowania. Zażalenie skarżących, w którym ci ustaleń tych nie kwestionują, jest zatem niezasadne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło