II OZ 1235/15

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-12-02

Skład orzekający: Marzenna Linska – Wawrzon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy, ma legitymację do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy?
Ratio decidendi
Osoba, która nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest stroną postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy i w związku z tym nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w tym zakresie. Prawo do zaskarżania orzeczeń dotyczących prawa pomocy przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) odmówił D. W. przyznania prawa pomocy, a następnie odrzucił sprzeciw M. W. od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. WSA uzasadnił odrzucenie sprzeciwu brakiem legitymacji M. W., wskazując, że prawo do zaskarżania orzeczeń dotyczących prawa pomocy przysługuje tylko wnioskodawcy. D. i M. W. wnieśli zażalenie na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. i M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2952/14, o odrzuceniu sprzeciwu M. W. w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2952/14, odmówił D. W. przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2952/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw M. W. na postanowienie od postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r. o odmowie przyznania D. W. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że krąg stron w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ograniczono tylko do podmiotu występującego z takim wnioskiem. W związku z powyższym prawo do zaskarżania orzeczeń dotyczących prawa pomocy przysługuje tylko tym osobom, które wystąpiły z wnioskiem o przyznanie tego prawa. Postanowienie referendarza sądowego dnia 18 marca 2015 r. zostało wydane w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej D. W. o przyznanie jej prawa pomocy więc M. W. nie ma legitymacji do wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia. Z tego względu Sąd odrzucił sprzeciw na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2, art. 258 § 3 i art. 259 § 1 p.p.s.a. D. i M. W. pismem z dnia 26 lipca 2015 r. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że w związku z wątpliwościami co do dokonanej przesyłki sądowej postanowień z dnia 26 czerwca 2015 r. i 29 czerwca 2015 r. potwierdzonej zwrotnymi dowodami odbioru (k. 61 i 62 akt sądowych) należało przyjąć, że zażalenie z dnia 26 lipca 2015 r. złożone zostało w terminie od postanowienia z dnia 29 czerwca 2015 r. O takiej kwalifikacji zażalenia decyduje wyraźne wskazanie w jego treści, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie z dnia 29 czerwca 2015 r. Nie zmienia tego okoliczność, że wskutek późniejszego zarządzenia Sądu Wojewódzkiego z 30 września 2015 r. postanowienie z dnia 29 czerwca 2015 r. zostało ponownie doręczone. Jako bezskuteczne należało zatem uznać zarządzenia z dnia 10 sierpnia 2015 r. i 10 listopada 2015 r. Przystępując zatem do rozpoznania zażalenia wskazać należy, że zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma zatem charakter postępowania wpadkowego w stosunku do postępowania głównego i jego rozpoznanie pozostaje bez wpływu na inne czynności procesowe podejmowane w sprawie. Postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy, stosownie do treści art. 252 § 3 p.p.s.a. doręcza się stronie, która złożyła wniosek i wyłącznie wnioskodawcy przysługuje zażalenie na to postanowienie. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje stronie albo adwokatowi, radcy prawnego, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu. Stroną postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy jest zatem podmiot występujący z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy dlatego też tylko on jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu na postanowienie w tym przedmiocie. Postanowienie referendarza sądowego z 18 marca 2015 r. odnosiło się do wniosku D. W. i tylko jej jako jedynej stronie tego postępowania zostało doręczone z pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu. Niedopuszczalne było zatem wniesienie sprzeciwu przez M. W., gdyż nie jest stroną tego postępowania. W konsekwencji zasadnie Sąd Wojewódzki odrzucił sprzeciw zaskarżonym postanowieniem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło