II OZ 1236/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-11-26

Skład orzekający: Wiesław Kisiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Analiza jej stanu majątkowego i rodzinnego, w tym posiadane nieruchomości, dochody oraz środki zgromadzone na rachunku bankowym, wskazuje na możliwość poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżąca G. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej ustalenia renty planistycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania. Skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 26 listopada 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 451/08 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia renty planistycznej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 451/08 odmówił G. D. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia renty planistycznej W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podniósł, że analiza materialnych i finansowych warunków życia skarżącej wykazała, iż jest ona w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika ze złożonego przez skarżącą oświadczenia z dnia 11 sierpnia 2008 r., źródłem miesięcznego utrzymania jej czteroosobowej rodziny pozostaje kwota [...] zł, na którą składa się: [...] zł - dopłaty do gruntów rolnych; [...] zł - alimenty przyznane D. D.; [...] zł - renta H. D.. Źródłem utrzymania skarżącej jest ponadto dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości. Majątek wnioskodawczyni stanowią: dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz współwłasność nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Wyszczególnione wydatki miesięczne są równe osiąganemu dochodowi. W okresie czerwiec - sierpień 2008 r. skarżąca wydała [...] zł na zakup materiałów budowlanych oraz [...] zł na pokrycie kosztów robót budowlanych. Z dołączonego do akt sprawy wyciągu z rachunku bankowego za okres od 01 czerwca 2008 r. do 09 sierpnia 2008 r. wynika, iż w tym czasie z tytułu likwidacji lokat oszczędnościowych na konto wnioskodawczyni wpłynęła łączna kwota [...] zł. Wyciąg z rachunku bankowego za okres od 01 sierpnia 2008 r. do 19 września 2008 r. wskazuje, iż skarżąca w dniu 3 sierpnia 2008 r. zerwała posiadaną lokatę terminową na kwotę [...] zł i w tym samym dniu dokonała przelewu kwoty [...] zł tytułem założenia lokaty terminowej. Następnie w okresie od 3 sierpnia 2008 r. do 11 sierpnia 2008 r. na skutek dokonywanych wypłat na koncie skarżącej pozostała kwota [...] zł. W dniu 16 sierpnia 2008 r. skarżąca zerwała także powyższą lokatę terminową i do dnia 15 września 2008 r. dokonując dalszych sukcesywnych wypłat pozostawiła na swoim koncie [...] zł. Powyższe ustalenia, w ocenie Sądu I instancji, świadczą o możliwości zgromadzenia przez skarżącą środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z zainicjowanym przez nią postępowaniem sądowym. Ponadto koszty postępowania sądowego nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadnione jedynie w przypadku całkowitego braku dochodów lub źródeł utrzymania strony, bądź też bardzo trudnej sytuacji materialnej. W rozpatrywanej sprawie okoliczności takie nie zostały udowodnione przez stronę. Zażalenie na postanowienia wniosła G. D.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przedstawiony przez stronę skarżącą stan majątkowy i rodzinny nawet nie budzi wątpliwości co do tego, że wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszym postępowaniu bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podzielić należy stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji, że majątek skarżącej jest wystarczający dla obciążenia jej kosztami sądowymi w sprawie. Stwierdzić należy, iż przedstawiony przez stronę skarżącą stan majątkowy i rodzinny nie podważył ustaleń i oceny przedstawionej w zaskarżonym postanowieniu, a tym samym nie zaistniały warunki dla odmiennej, niż uczynił to Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceny sytuacji materialnej skarżącej. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło