II OZ 1255/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 297/15, o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 297/15, po rozpoznaniu sprzeciwu I. K., utrzymał w mocy postanowienie referendarz sądowego WSA w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. WSA w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku skarżącego, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący, wraz z zażaleniem na to postanowienie, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia z dnia 19 kwietnia 2016 r. Sąd Wojewódzki rozpoznając sprzeciw wskazał, że stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu skoro wnioskodawca uchylił się od przedstawienia żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. dowodów w zakreślonym terminie, to powinien liczyć się z oceną, że brak będzie podstaw do uznania jego twierdzeń i oświadczeń za uprawdopodobnione. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy. Z tych względów Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r., błędnie zastosował przepis art. 260 p.p.s.a. w brzemieniu nadanym ustawą nowelizującą. Wyjaśnić należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy procesowej, wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658 - dalej zwana "ustawą nowelizującą"), mocą której został zmieniony m.in. art. 260, mający w niniejszej sprawie zastosowanie. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" a w § 3, że "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym". W art. 2 ustawy nowelizującej przyjęto zaś regułę prawa międzyczasowego, zgodnie z którą przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy nowelizującej należało stosować również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W zdaniu drugim postanowiono, że "W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym". Stosownie do art. 3 ustawy nowelizującej, zmiany weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Ponieważ art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej nadający nowe brzmienie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie został wymieniony w zdaniu pierwszym art. 2 ustawy nowelizującej, zgodnie z przyjętą w zdaniu drugim zasadą działania dawnego prawa, do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie należało stosować przepis art. 260 ustawy "w brzmieniu dotychczasowym", tj. obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r. Powyższe oznacza, że jeżeli postępowanie wszczęto przed 15 sierpnia 2015 r. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie wydane przez sąd przysługiwało zażalenie na zasadach ogólnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 260 w związku z art. 194 § 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte z dniem złożenia skargi przez I. K. tj. z dniem 27 marca 2015 r., zastosowanie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym sprzed jego nowelizacji. Zatem Sąd Wojewódzki nie miał podstaw prawnych do orzeczenia o utrzymania w mocy postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. W takim stanie sprawy rzeczą Sądu Wojewódzkiego będzie ponowne rozpoznanie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 2016 r. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.