II OZ 1287/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2005r. sygn. akt II SA/Łd 514/05 o przyznaniu G. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego i odmowie przyznania prawa pomocy z pozostałym zakresie w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 5 kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: - oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 października 2005r., sygn. akt II SA/Łd 514/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał G. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że wykazane przez skarżącego rzeczywiste dochody w wysokości 732 zł miesięcznie, przypadające na trzyosobową rodzinę, wskazują, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych. Z drugiej strony skarżący jednak nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów sądowych. Wkrótce po złożeniu skargi otrzymał on zwrot podatku za rok 2004r. w wysokości 3889,80 zł. Także posiadanie środków na budowę domu mieszkalnego wskazuje na to, że uiszczenie połowy wpisu nie doprowadzi do uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący G. P., podnosząc, że po uiszczeniu połowy wpisu sądowego na utrzymanie rodziny pozostanie mu 482 zł. Ponadto podniósł, że nie dysponuje środkami na dokończenie budowy domu, a otrzymany zwrot podatku pokrył ujemne saldo debetowe. Stwierdził, że składając skargę do NSA nie liczył się z koniecznością poniesienia jakichkolwiek kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów postępowania. Ocenie tej nie można zarzucić, że jest niesłuszna. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżący powinien się liczyć, że będzie ponosić koszty postępowania, a w szczególności powinien zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. Osiąganie stałych dochodów umożliwia bowiem planowanie wydatków, zwłaszcza nawet jeżeli dochody te nie są znaczne. Ponadto w przedmiotowej sprawie ciężary spoczywające na skarżącym zostały ograniczone do obowiązku partycypowania w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego, skoro został zwolniony od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.