II OZ 1288/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2018 r. o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2089/18 ze skargi [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 17 października 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2089/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - P.p.s.a., odrzucił skargę [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis z KRS) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwań, nie zostały one wykonane, czego konsekwencją było odrzucenie skargi. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przyznania skarżącej kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 P.p.s.a. oraz art. 49 § 1 P.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pełnomocnik strony skarżącej po porównaniu zawartości korespondencji, jaką otrzymał oraz tej znajdującej się w aktach sprawy, stwierdził rozbieżność. W aktach sprawy korespondencja, jaka miała zostać przesłana pełnomocnikowi skarżącej składa się z trzech części, pierwsza to pismo przewodnie opisujące zawartość przesyłki, druga to wezwanie do uzupełnienia braków formalnych z opisaniem tych braków wraz z powiadomieniem o skutkach niewykonania wezwania oraz trzecia - odpowiedź Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skargę. Potwierdzenie odbioru przesyłki podpisane przez pełnomocnika skarżącej w dniu 17 października 2018 r. miało obejmować całą ww. korespondencję. Pełnomocnik skarżącej po podpisaniu potwierdzenia odbioru przesyłki w obecności listonosza, otworzył kopertę, w której znajdowała się wyłącznie odpowiedź GINB na skargę. Wobec takiej zawartości przesyłki pełnomocnik skarżącej uznał, iż sprawie został nadany bieg i kolejną korespondencją będzie zawiadomienie o terminie rozprawy. O tym, że pełnomocnik otrzymał niepełną korespondencję dowiedział się dopiero po osobistej weryfikacji akt sprawy w czytelni WSA, a zatem nie doszło do skutecznego powiadomienia o konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi. Gdyby korespondencja została doręczona w dniu 17 października 2018 r. w pełnym zakresie, takie braki zostałyby w terminie, ponieważ pełnomocnik skarżącej nie ma żadnego interesu, aby nie wykonywać wezwań sądu, szczególnie, że celem procesowym skarżącej było złożenie skargi do WSA. Następnie pełnomocnik skarżącej podniósł, że pełnomocnictwo do reprezentacji znajduje się w aktach VII SA/Wa 2089/18 i dołączonych do nich aktach GINB. Skoro pełnomocnikowi zostało prawidłowo udzielone pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym, to jest ono ważne także w postępowaniu sądowo-administracyjnych przed WSA, gdzie nie ma przymusu adwokacko-radcowskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Podmioty umocowane do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu stron tego postępowania, do których zalicza się przedstawiciela ustawowego działającego za osobę fizyczną nieposiadającą zdolności procesowej, a także organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych, muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę. Przepis art. 29 P.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, a także złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (KRS) w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 września 2018 r., zatem termin do usunięcia braków formalnych upłynął w dniu 24 września 2018 r. W ocenie NSA w tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zarzuty podniesione w zażaleniu nie prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane niezgodnie z prawem. W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych w postaci wykazania umocowania poprzez nadesłanie właściwego pełnomocnictwa oraz odpisu z KRS. Z adnotacji umieszczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że w kopercie znajdował się wezwanie do usunięcia braków skargi, tj. nadesłania odpisu z KRS i pełnomocnictwa, a także odpowiedź na skargę. Własnoręczny podpis pełnomocnika skarżącej na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, czyli także wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Należy wskazać, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 P.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS; niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04, ONSA WSA 2005, nr 5, poz. 91 i przywołana tam literatura). Podobne stanowisko zaprezentowano w postanowieniu NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., OSK 1515/04, LEX nr 837369, w którym stwierdzono, że niespełnienie przez przedstawiciela ustawowego lub organ albo osobę, o której mowa w art. 28 P.p.s.a., obowiązku wykazania swego umocowania przy pierwszej czynności w postępowaniu, stosownie do treści art. 29 tej ustawy, stanowi podstawę do odrzucenia skargi (po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia tego braku) na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Warunek formalny w postaci załączenia do pisma pełnomocnictwa może być spełniony tylko w razie załączenia takiego dokumentu, z którego wynika skuteczne umocowanie osoby podającej się za pełnomocnika, do występowania w imieniu mocodawcy w danej sprawie. Tylko złożenie takiego dokumentu pełnomocnictwa może być ocenione jako dochowanie warunku formalnego (por. uchwała SN z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03, publik. OSNC 2005/1/6). Niezłożenie pełnomocnictwa, z którego wynika umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu strony, która składa skargę lub nieprzedstawienie dokumentu, z którego wynika umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentowania osoby prawnej jest brakiem formalnym skargi, który podlega uzupełnieniu poprzez uprzednie wezwanie przez Przewodniczącego pełnomocnika na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego we wskazanym tam terminie, pod rygorem odrzucenia skargi zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Brak w postaci niedołączenia pełnomocnictwa nie może zostać uzupełniony przez wskazanie, że dokument pełnomocnictwa - upoważniający do reprezentacji strony przed sądami administracyjnymi, znajduje się w aktach administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.