II OZ 1289/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-12-15
Skład orzekający: Krystyna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania przesłanek pozytywnych dla przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady, że koszty postępowania ponosi ten, kto wnosi pismo podlegające opłacie.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi odmawiające jej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, biorąc pod uwagę jej dochody, posiadany dom i działkę w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca argumentowała, że po odliczeniu wydatków pozostaje jej niewielka kwota na utrzymanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2005r. sygn. akt II SA/Łd 1505/03 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 12 września 2003r. Nr 209/2003 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: - oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2005r., sygn. akt II SA/Łd 1505/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania A. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca wraz z mężem uzyskują stałe dochody (1547,77 zł netto), 58-metrowy dom, ponad 400-metrową działkę, co w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej (250 zł).
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca A. S., podnosząc, że po odliczeniu od dochodów stałych i koniecznych wydatków, pozostaje jej miesięcznie 380,65 zł na wyżywienie i odzież dla dwóch osób.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów postępowania. Ocenie tej nie można zarzucić, że jest niesłuszna.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Występując ze skargą wszczynającą postępowanie przed sądem administracyjnym skarżąca powinna się liczyć, że będzie ponosić koszty postępowania, a w szczególności powinna zaoszczędzić niezbędne środki finansowe na ponoszenie opłat sądowych. Osiąganie stałych dochodów umożliwia bowiem planowanie wydatków, zwłaszcza nawet jeżeli dochody te nie są znaczne.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło