II OZ 1315/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 520/10 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie. B. C. w dniu 17 lipca 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...), w przedmiocie choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2010 r. odrzucił powyższą skargę wobec stwierdzenia uchybienia terminu do jej wniesienia. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 1 września 2010 r. B. C. pismem z dnia 8 września 2010 r. złożył do ww. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą. W piśmie tym wskazał, że o uchybieniu terminu dowiedział się z treści doręczonego mu w dniu 1 września 2010 r. postanowienia. Wyjaśnił, że w okresie czerwca i lipca 2010 r. trzykrotnie wyjeżdżał na okres około 10 dni do swojej matki zamieszkałej w Ł. W tym czasie w domu przebywała jego żona i to ona odebrała przesyłkę zawierającą decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Po powrocie do domu w dniu 25 czerwca 2010 r. zona przekazała mu przesyłkę podając, że odebrała ją w dniu 17 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 520/10, odmówił B. C. przywrócenia terminu do złożenia skargi. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że w niniejszej sprawie trudno jest mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Bez wątpienia żonie skarżącego można przypisać brak należytej staranności. Ponadto skarżący nie musiał czekać ze złożeniem skargi do ostatniego dnia terminu, tym bardziej, że powrócił do domu w dniu 25 czerwca 2010 r. – miał więc wystarczająco dużo czasu na sporządzenie oraz wniesienie skargi w terminie. Zdaniem Sądu należyta staranność w prowadzeniu własnych spraw wymagała dokonania ustaleń co do daty doręczenia przesyłki. B. C. w zażaleniu z dnia 22 października 2001 r. wniósł o zmianę powyższego postanowienia z dnia 4 października 2010 r. w całości i orzeczenie o przywróceniu terminu do złożenia skargi na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia (...) czerwca 2010 r. W uzasadnieniu ww. zażalenie wskazano, że nadinterpretacją Sądu jest stwierdzenie, że żona skarżącego zobowiązała się do przekazania przesyłki skarżącemu oraz do oznaczenia prawdziwej daty jej odbioru. Niemniej jednak żona skarżącego miała zamiar przekazać mu przesyłkę, omyłkowo jednak podała mu datę jej odebrania. Skarżący podkreślił jednak, że nie można zgodzić się z tezą Sądu, że dorosły domownik odbierający korespondencję winien dochować należytej staranności. Skarżący w zażaleniu podniósł ponadto, że nie można formułować zarzutu, iż czekał on do ostatniego dnia na przesłanie pisma – przesłanie pisma w ostatnim dniu terminu jest prawem każdego. Skarżący dodał przy tym, że był to okres wakacyjny i musiał on zorganizować sobie pomoc prawną, a sporządzenie pisma było kalkulowane w kontekście terminu 17 czerwca 2010 r. Odnośnie twierdzenia Sądu, że należyta staranność w prowadzeniu własnych spraw wymagała dokonania ustaleń co do daty doręczenia przesyłki skarżący wskazał, że nie miał on jakichkolwiek podstaw, aby powątpiewać w rzetelność przekazu pochodzącego od żony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Sąd I instancji spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Należy podkreślić, że kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W niniejszej sprawie decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia (...) czerwca 2010 r., adresowaną do skarżącego, odebrała w dniu 16 czerwca 2010 r. jego żona W. C. Doszło zatem do przyjęcia decyzji przez domownika pod wskazanym przez stronę adresem. W tej sytuacji uznać należy, że omawiana decyzja została doręczona skarżącemu w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 72 p.p.s.a. Takie doręczenie było przy tym skuteczne i w związku z tym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 16 lipca 2010 r. Wniesienie przez skarżącego skargi w dniu 17 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego) nastąpiło zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Okoliczność, że żona skarżącego, która pokwitowała odbiór pisma, omyłkowo wskazała mu termin jej odbioru, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do złożenia skargi. Niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Doręczenie dokonane w trybie art. 72 p.p.s.a. do rąk dorosłego domownika traktowane winno być jako równoznaczne z doręczeniem stronie i wywołuje ono takie same skutki, łącznie z rozpoczęciem biegu terminów do wystąpienia ze środkami procesowymi (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd I instancji uznał, że w świetle przedstawionych przyczyn uchybienia terminu nie można przyjąć, iż skarżący uprawdopodobnił brak winy w tym uchybieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.