II OZ 132/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń S. i T. Ś. oraz H. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 582/05 o uchyleniu postanowienia z dnia 20 lipca 2005 r. i oddaleniu wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 582/05 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. i T. Ś. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 marca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienia z dnia 20 lipca 2005 r. oraz z dnia 13 września 2005 r. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał na wniosek S. i T. Ś. wykonanie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 marca 2005 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi mogłoby narazić stronę na powstanie znacznej szkody bądź spowodować trudne do odwrócenia skutki. W zażaleniu na to postanowienie G. K. (inwestor) podniósł, że Sąd nie odniósł się do zarzutów skarżących, którzy zdaniem inwestora nie uprawdopodobnili okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. W zaistniałej sytuacji ewentualną szkodę poniesie inwestor. Ponadto Sąd nie rozważył możliwości złożenia przez skarżących kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Postanowieniem z dnia 13 września 2005 r. Sąd uchylił na podstawie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienie z dnia 20 lipca 2005 r. i oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że analizując ponownie sprawę oraz uwzględniając argumentację G. K. podnoszoną w zażaleniu na postanowienie z dnia 20 lipca 2005 r. Sąd uznał, że z treści skargi S. i T. Ś. nie wynika realne niebezpieczeństwo dla skarżących, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ich na realną szkodę lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 września 2005 r. skarżący podnieśli, że Sąd rozpatrzył sprawę zażalenia inwestora zanim zdążyli oni złożyć odpowiedź na zażalenie. Ponadto zdaniem skarżących istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inwestor w przypadku zakończenia budowy stacji ma możliwość odbioru inwestycji i rozpoczęcia działalności gospodarczej, co podważa sens i celowość postępowania sądowego i stawia skarżących przed faktem dokonanym. Wybudowanie stacji wymusza na skarżących podjęcie określonych inwestycji i nakładów finansowych związanych z wybudowaniem zasłony dźwiękoszczelnej wzdłuż działki od strony inwestycji. W zażaleniu na postanowienie z dnia 13 września 2005 r. H. L. wniosła o wstrzymanie budowy stacji auto-gazu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 195 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala sądowi, który wydał zaskarżone postanowienie, uchylić je i w miarę potrzeb rozpoznać sprawę na nowo, gdy zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Według wskazanego przepisu, uchylenie zaskarżonego postanowienia, przez sąd który je wydał jest możliwe wówczas, gdy jest ono "oczywiście uzasadnione". Istotne jest, aby zasadność była "oczywista", to znaczy nie wzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, zażalenie G. K. nie jest oczywiście uzasadnione i Sąd pierwszej instancji nie mógł rozpoznać tego zażalenia we własnym zakresie. Wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, zwłaszcza w przypadku inwestycji o większych rozmiarach wymagają wnikliwej analizy oraz rozważenia argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego oraz interesów inwestora. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że najpierw sąd wstrzymuje wykonanie decyzji, a następnie przyjmuje jako oczywiście uzasadnione zażalenie i odmawia wstrzymania wykonania tej decyzji, pomimo tego, że nie są wyjaśnione i rozważone wszystkie okoliczności w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy należy uchylić postanowienie z dnia 13 września 2005 r. jako wydane z naruszeniem art. 195 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uchylenia postanowienia z dnia 13 września 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie G. K. na postanowienie z dnia 20 lipca 2005 r. Zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przypadku realizacji obiektu budowlanego chodzi o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi roboty budowlane nie powinny być prowadzone. Wznoszenie obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie są spełnione warunki do legalnego prowadzenia robót budowlanych, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim inwestora, ale też inne podmioty. Stąd w przypadku inwestycji takich jak budowa stacji Auto-Gazu może okazać się celowe rozważenie wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę w określonej części. Należy również uwzględnić przepis art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), który stanowi, że sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. W przypadku inwestycji o większych rozmiarach istotne znaczenie ma wyważenie racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego oraz interesów inwestora. Te wszystkie względy zostały pominięte w toku rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co oznacza rozpoznanie tego wniosku z naruszeniem art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uzasadnia uchylenie postanowienia z 20 lipca 2005 r. celem ponownego rozpoznania wniosku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.