II OZ 1330/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-01-05
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, podlega pozostawieniu bez rozpoznania zgodnie z art. 257 p.p.s.a. Sformalizowanie wniosku i konieczność podania wszystkich niezbędnych informacji wynika z wyjątkowości instytucji prawa pomocy oraz potrzeby stosowania jednolitych kryteriów. Brak podania dochodów, pomimo wezwań sądu, stanowi podstawę do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, jednak nie wypełnił wszystkich wymaganych rubryk dotyczących jego stanu rodzinnego, majątku i dochodów. Pomimo kilkukrotnych wezwań sądu do uzupełnienia braków, skarżący nie przedstawił kompletnych i spójnych informacji, w szczególności dotyczących dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił wniosek bez rozpoznania, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to postanowienie w mocy po rozpoznaniu zażalenia skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 429/15 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. 2 1
Postanowieniem z 14 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pozostawił bez rozpoznania wniosek K.K. (dalej jako "skarżący") o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] lutego 2015 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Skarżący nie wypełnił jednak wszystkich rubryk formularza dotyczących jego stanu rodzinnego, majątku i dochodów. W związku z tym Sąd I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia pkt 6, 7, 8, 9, 10 złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał formularz PPF, który również nie został poprawnie wypełniony. Referendarz sądowy zarządzeniem z 21 lipca 2015 r. zobowiązał skarżącego do ponownego uzupełnia pkt 6, 7, 8, 9, 10 złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał formularz PPF, który po raz kolejny nie został wypełniony zgodnie z wezwaniem.
Pozostawiając wniosek bez rozpoznania Sąd I instancji podkreślił, że nie jest możliwe rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą szczególna forma jego złożenia (formularz PPF). Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie wypełnił wszystkich rubryk formularza.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że w jego ocenie wszystkie rubryki formularza zostały poprawnie wypełnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej reguły ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanego z ich udziałem. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu, dla osób których sytuacja materialna powoduje, że nie mogą one ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu dla siebie i rodziny. Konstrukcja przepisów ustawy p.p.s.a. podkreśla wyjątkowość stosowania tej instytucji, wymaga bowiem złożenia wniosku na urzędowym formularzu, co wynika z potrzeby stosowania jednolitych kryteriów dla wszystkich podmiotów ubiegających się o prawo pomocy. Tego rodzaju sformalizowanie wniosku zobowiązuje ponadto wnioskodawcę do podania wszystkich niezbędnych do rozstrzygnięcia informacji. Tylko prawidłowo wypełniony wniosek może więc stanowić podstawę przyznania prawa pomocy.
W niniejszej sprawie skarżący nadesłał trzy formularze, z czego dwa ostatnie zostały złożone na skutek wezwań Sądu. W pierwszym formularzu nie wskazał osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (poz. 6), nie podał powierzchni działki (poz. 7.1), nie wskazał stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (poz. 8) ani innych, dodatkowych informacji o stanie majątkowym (poz. 9). Ponadto skarżący podał, że otrzymuje dochód z emerytury, ale nie wskazał jego wysokości (poz. 10). W następnie złożonym formularzu wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci (bez wskazania imion, nazwisk, daty urodzenia), nie podał powierzchni działki w poz. 7.1, skreślił poz. 7.2.2 (poprzednio wpisano tam samochód osobowy bez wskazania jego wartości), poz. 8 i 9. Wskazał, że żona prowadzi działalność gospodarczą, ale nie wskazał dochodów z tej działalności, jak również nie wskazał swojego dochodu z tytułu emerytury. W trzecim formularzu skarżący podał powierzchnię działki, nie wskazał żadnych przedmiotów wartościowych, nie wypełnił ani nie wykreślił pozycji 9 oraz przede wszystkim nadal nie podał swoich dochodów oraz dochodów żony, wskazując jedynie, że żona pracuje na własny rachunek. Jednocześnie jednak wskazał ponownie w poz. 6, że prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe.
Wbrew więc twierdzeniom skarżącego, żaden ze złożonych formularzy nie został, pomimo wezwań Sądu I instancji, prawidłowo wypełniony. Część informacji jest ze sobą sprzeczna, a skarżący nadal nie podał zasadniczej dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy informacji, a więc dochodu swojego gospodarstwa domowego. Dochody są jedną z najważniejszych informacji niezbędnych dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy, co wynika wprost z art. 252 § 1 p.p.s.a. Brak wskazania dochodów jest brakiem usuwalnym, jednak skarżący, pomimo dwukrotnego wezwania, tego braku nie uzupełnił. Oznacza to, że w tej sprawie Sąd I instancji zobowiązany był zastosować art. 257 p.p.s.a. i pozostawić wniosek bez rozpoznania.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
2
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło