II OZ 1367/11

Dnia 17 stycznia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2011 roku, sygn. akt II SA/Sz 1086/11 odmawiające zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] sierpnia 2011 roku, nr [...] postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił W.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Zachodniopolskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów oraz nie posiada żadnych oszczędności ani dóbr materialnych. Pismem z dnia 12 października 2011 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący złożył ponownie oświadczenie na formularzu PPF, w którym podał, że utrzymuje się z prac dorywczych i uzyskuje dochód wysokości 800 zł miesięcznie, dlatego nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie przedłożył jednak wymaganych dokumentów. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd wskazał na rozbieżności pomiędzy informacjami zawartymi w obu złożonych przez skarżącego formularzach PPF. Sąd uznał, że oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego są niepełne, częściowo sprzeczne i nie pozwalają na ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy, a skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów źródłowych pozwalających na ocenę złożonego wniosku. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania, dlatego na podstawie w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w tym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby niepełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił wymaganych przez Sąd dokumentów i oświadczeń, ani też nie wyjaśnił ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Sąd I instancji nie wymagał składania dokumentów trudnych do zdobycia, poprzestając przede wszystkim na wezwaniu do złożenia oświadczeń i wyjaśnień dotyczących majątku i sytuacji finansowej skarżącego. Na wezwanie Sądu skarżący złożył jedynie ponownie formularz PPF. Dodatkowo dane zawarte w tym formularzu odnośnie osiąganego przez skarżącego dochodu znacząco różniły się od informacji udzielonych przy składaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji Sąd I instancji nie miał obowiązku ponownego wezwania skarżącego do złożenia wyjaśnień, gdyż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar klarownego przedstawienia swojej sytuacji finansowej. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił wymaganych przez Sąd dokumentów umożliwiających dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej zatem należało uznać, że nie wykazał on w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a tym samym brak było podstaw do zwolnienia go od kosztów sądowych. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.