II OZ 137/06

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-02-15

Skład orzekający: Krystyna Borkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, posiadające na rachunku bankowym środki finansowe w wysokości 898,42 zł, może zostać uznane za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego w celu przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Zażalenie Stowarzyszenia na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez stronę wnoszącą pismo. Stowarzyszenie, posiadając na rachunku bankowym 898,42 zł, nie wykazało braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, co uniemożliwia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmawiające mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji uznał, że Stowarzyszenie posiada środki finansowe na koncie bankowym (898,42 zł) oraz że jego działalność (wydawanie gazety, wynajem samolotu) budzi wątpliwości co do braku środków. Stowarzyszenie argumentowało, że środki te nie mogą być przeznaczone na opłaty sądowe ze względu na pilniejsze wydatki i społeczne zaangażowanie członków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] w Poznaniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2005r. sygn. akt II SA/Po 619/05 o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w Poznaniu na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 12 maja 2005r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: - oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 listopada 2005r., sygn. akt II SA/Po 619/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia [...] w Poznaniu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji zauważył, że w niniejszej sprawie z oświadczenia majątkowego Stowarzyszenia wynika, że posiada ono na swoim koncie bankowym kwotę 898,42 zł. Środki te pozostawały na rachunku bankowym co najmniej 2 miesiące w okresie, kiedy powinien być uiszczony wpis od skargi. Sąd I instancji wskazał również, iż oświadczenie majątkowe wnioskodawcy budzi wątpliwości. Stowarzyszenie wydaje bezpłatną gazetę "[...]", co oznacza, że posiada środki finansowe. Stowarzyszenie wynajęło także samolot, by wykonać zdjęcia lotnicze osiedla. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło skarżące Stowarzyszenie, podnosząc, że Stowarzyszenie złożyło kilkanaście skarg w innych sprawach i nie ma środków na ponoszenie opłat sądowych. Działalność wydawnicza Stowarzyszenia opiera się na społecznych działaniach członków, a zdjęcia lotnicze zostały przekazane przez jednego z sympatyków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać osobie prawnej a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 powołanej ustawy, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Z oświadczenia o stanie majątkowym skarżącego Stowarzyszenia wynika, że ma zgromadzone na rachunku bankowym środki finansowe w wysokości 898,42 złotych. Tym samym nie sposób przyjąć, że nie ma ono środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, iż środków tych nie jest w stanie przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego od skargi i że inne pilniejsze wydatki to uniemożliwiły. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło