II OZ 1386/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tamo po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 515/04 odmawiające M. i K. C. umorzenia należności sądowej w kwocie 85 zł z tytułu sporządzenia uzasadnienia w sprawie ze skargi M. i K. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krośnie z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie wydania nakazu weterynaryjnego postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 515/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił M. i K. C. umorzenia należności sądowej w kwocie 85 zł z tytułu sporządzenia uzasadnienia w sprawie z Ich skargi na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krośnie z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie wydania nakazu weterynaryjnego. W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 229 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odraczania lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, (Dz. U. Nr 221, poz. 2194) należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w części lub w całości, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Wniosek taki powinien zawierać oświadczenia skarżących obejmujące dokładne dane o ich stanie majątkowym i dochodach - także o ich stanie rodzinnym, a ponadto wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek (§ 7 ust.2 rozporządzenia). Podano dalej, że ponieważ złożony wniosek nie zawierał dokładnego oświadczenia o stanie majątkowym skarżących Sąd I instancji na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia wezwał ich do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, które zgodnie z zawartym w wezwaniu pouczeniem skarżący powinni byli złożyć w terminie 14 dni od doręczenia tego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku o umorzenie należności sądowej na podstawie dotychczas złożonych dokumentów. Jak wskazano dalej, mimo doręczenia wnioskodawcom tego wezwania w dniu 14 października 2008 r., nie złożyli oni żądanych dokumentów. Na podstawie przedstawionych dotychczas przez skarżących dokumentów i udzielonych informacji w związku z toczącymi się postępowaniami w tej sprawie w zakresie prawa pomocy Sąd stwierdził, że sytuacja rodzinna, majątkowa i wysokość dochodów nie przemawia za brakiem możliwości uiszczenia przez skarżących należności sądowej w kwocie 85 zł, a ściągnięcie tej należności w drodze egzekucji nie spowodowałoby dla nich i ich rodziny nadmiernego obciążenia majątkowego lub innych ciężkich skutkow o których mowa w § 3 rozporządzenia. Jednocześnie zarządzeniem z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 515/04 Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie zarządził ściągnięcie solidarnie od K. i M. C. należności sądowej w kwocie 85 zł z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 19 lipca 2005 r., w trybie egzekucji sądowej. Zarządzenie to zostało wydane na podstawie art. 234 § 2 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie K. C. podał, że Sąd nie rozpoznał dotąd prawomocnie wniosku skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 85 zł ponad kwotę 3 zł. Stwierdził też, że WSA ,,w części orzekającej" błędnie określił kwotę należności sądowej, ponieważ w istocie wynosi ona 82 zł. W tej sytuacji zdaniem skarżącego Sąd w pierwszej kolejności powinien rozpoznać zażalenie na postanowienie z dnia 18 listopada 2008 r. odrzucające wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w kwocie 85 zł ponad kwotę 3 zł. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz prawomocne rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 85 zł ponad kwotę 3 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl § 2 ust. 1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2194) umorzenie należności sądowych może nastąpić z urzędu lub na wniosek dłużnika. Wskazane należności mogą być umorzone na wniosek dłużnika w części lub w całości, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodziną, majątkową i wysokość dochodów nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Stosownie do § 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia wniosek o umorzenie, rozłożenie na raty lub odroczenie zapłaty należności sądowych powinien zawierać oświadczenie dłużnika obejmujące dokładne dane o jego stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna - także o jej stanie rodzinnym, o dochodach małżonka pozostającego we wspólności majątkowej z dłużnikiem, a ponadto wszelkie inne okoliczności uzasadniające składany wniosek. A zatem, to na dłużniku ciąży obowiązek wykazania okoliczności świadczących o tym, że nie jest w stanie uiścić należności sądowych. Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że pomimo wezwania Sądu skarżący w żaden sposób nie wykazali okoliczności uzasadniających uwzględnienie ich wniosku o umorzenie należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tej sytuacji uznać należy, że Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącym umorzenia przedmiotowej należności sądowej. Nie ma racji autor zażalenia twierdząc, że w pierwszej kolejności Sąd I instancji powinien był prawomocnie rozpoznać zażalenie na postanowienie z dnia 18 listopada 2008 r. odrzucające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 85 zł ponad kwotę 3 zł. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy jest prowadzone w trybie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś postępowanie w sprawie umorzenia należności sądowej jest regulowane przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Jest ono postępowaniem odrębnym, prowadzonym poza postępowaniem sądowoadministracyjnym. Postępowanie o przyznanie prawa pomocy pozostaje zatem bez wpływu na jego wynik. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem zażalenia, że WSA błędnie określił kwotę należności sądowej. Prawidłowo Sąd I instancji określił wysokość wskazanej należności na 85 zł. Kwota taka bowiem wynika z wniosku z dnia 11 sierpnia 2008 r., w którym skarżący domagają się ,,umorzenia kosztów w kwocie 90 zł ponad kwotę 5 zł". Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153