II OZ 146/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Federacji Zielonych w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 545/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Federacji Zielonych w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu wniosku skarżącego Stowarzyszenia Federacji Zielonych w B., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Problem wykonania aktów administracyjnych dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot staje się do czegoś zobowiązany, a drugi uprawniony. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne. Oznacza to, że decyzja o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Białegostoku z dnia [...] stycznia 2006 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie kwalifikuje się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania. Ponadto skarżące Stowarzyszenie nie wykazało okoliczności uzasadniających powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na to postanowienie skarżące Stowarzyszenie podniosło, że decyzja środowiskowa jest podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Niewstrzymanie wykonania decyzji i postanowień prowadzi do powstania obiektów mających szkodliwy wpływ na środowisko i zdrowie ludzi, a wiec o nieodwracalnych skutkach. Stowarzyszenie ma możliwość zwrócenia uwagi na naruszenie prawa i ewentualne wnioskowanie o wstrzymanie wykonania jedynie na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Oddalając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji przyjął wadliwe założenie, że przedmiotem wstrzymania nie mogą być decyzję odmowne, ponieważ nie podlegają one wykonaniu. Niemniej jednak wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2006 r. słusznie został oddalony, z uwagi na to, że skarżące Stowarzyszenie nie wskazało takich okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu art. 61 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co oznacza, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli skarżący nie przytoczy w tym zakresie żadnych okoliczności. W tej sprawie skarżące Stowarzyszenie ani w skardze, ani w zażaleniu nie przytoczyło takich okoliczności, które mają uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Podnoszone w zażaleniu zarzuty, iż niewstrzymanie wykonania decyzji i postanowień prowadzi do powstania obiektów mających szkodliwy wpływ na środowisko i zdrowie ludzi nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ani innych decyzji i postanowień wydanych w tej sprawie. W szczególności ani decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2008 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, ani decyzja Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia [...] stycznia 2006 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie wydziału warzelni, ani postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań tego przedsięwzięcia nie upoważnia do rozpoczęcia inwestycji. Natomiast kwestie dalszego procesu inwestycyjnego i ewentualnego uzyskania w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - stosownego pozwolenia na budowę, nie mogą wpłynąć na zmianę wyżej wyrażonej oceny o braku podstaw do wstrzymania zaskarżonej decyzji, gdyż dotyczą zagadnienia nie będącego przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu. Należy także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.