II OZ 156/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. i R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 796/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. S. i R. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr ... w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawiania projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 796/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. S. i R. S. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr ... w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawiania projektu budowlanego zamiennego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z 30 września 2024 r. (nadanym 2 października 2024 r.) skarżący, wnieśli skargę na decyzję DWINB z 12 sierpnia 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że zaskarżona decyzja została odebrana 27 sierpnia 2024 r., zatem termin na wniesienie skargi minął z dniem 26 września 2024 r. Pismem z 14 listopada 2024 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wyjaśnili, że o uchybieniu terminu dowiedzieli się z odpowiedzi na skargę, którą otrzymali 7 listopada 2024 r. Byli przekonani, że skarga została złożona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, uznali bowiem, że termin ten liczy się z pominięciem sobót i niedziel. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że w otrzymanym pouczeniu nie wskazano w jaki sposób należy obliczyć trzydziestodniowy termin do złożenia skargi. W ocenie skarżących pouczenie jest niepełnie i niewłaściwe. Skarżący uważają, że do uchybienia terminu nie doszło na skutek zawinionych przez nich okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd powołał przepisy art. 53 § 1, art. 58 § 1 pkt 2, art. 86 § 1, art. 87 p.p.s.a., wskazując, że z ich treści wynika, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu strona uchybiła, należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2) wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3) jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd zaznaczył, że fakt uchybienia terminu do wniesienia skargi na decyzję organu II instancji nie budzi wątpliwości. Skarżący otrzymali rozstrzygnięcie organu II instancji 27 sierpnia 2024 r. W decyzji organu II instancji zostało zawarte wymagane prawem pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi do sądu minął bezskutecznie z dniem 26 września 2024 r. Skarga została sporządzona w dniu 30 września 2024 r., i nadana w urzędzie pocztowym 2 października 2024 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do wniesienia skargi. Sąd zaznaczył, że wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu, spełnił przesłanki określone w art. 87 § 1 p.p.s.a, bowiem został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu została złożona skarga na zaskarżoną decyzję, w związku z czym strona skarżąca zrealizowała czynność, której nie dokonała w terminie. Istotą sprawy było jednak rozstrzygnięcie, czy niedochowanie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżących. Jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi, skarżący podali, że w otrzymanym pouczeniu nie wskazano w jaki sposób należy obliczyć trzydziestodniowy termin do złożenia skargi. W ocenie skarżących pouczenie jest niepełnie i niewłaściwe. Wobec braku wyjaśnienia, w jaki sposób obliczyć termin, skarżący uznali, że termin należy obliczyć z pominięciem sobót i niedziel. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Powołana we wniosku okoliczność, tj. błędna interpretacja pouczenia, nie stanowi wystarczającej przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu, bowiem skarżący pouczeni zostali w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, że skargę należy złożyć w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji - art. 53 § 1 p.p.s.a. W pouczeniu nie było mowy o tym, żeby termin ten miał być w jakikolwiek sposób przedłużony z uwagi na dni ustawowo wolne od pracy. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego proste, matematyczne zestawienie, winno doprowadzić skarżących do wniosku, że skoro decyzję odebrali w dniu 27 sierpnia 2024 r., to termin do złożenia skargi upłynie z dniem 26 września 2024 r., tj. 30 dni później. Niezrozumiałe jest stanowisko skarżących, zgodnie z którym "przedłużyli" oni sobie termin nie wliczając do jego biegu sobót i niedziel jako dni wolnych od pracy. Jeżeli taka sytuacja miałaby zaistnieć w sprawie, to informacja o tym zawarta byłaby w pouczeniu. Przyjęcie innego sposobu obliczania terminu do złożenia skargi, aniżeli wynika z przepisów prawa nie usprawiedliwia przyjęcia braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu skarżący dopuścili się zaniedbania, którego nie można było zakwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi. W zażaleniu E. S. i R. S. wnieśli o zamianę zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie wniosku skarżących i przywrócenie im terminu do złożenia skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2024r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 9 k.p.a., przez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, iż organ administracji w sposób prawidłowy pouczył skarżących o sposobie i terminie wniesienia skargi, 2. art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 80 k.p.a. przez dowolne, sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki i wiedzy przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż uchybienie terminu do złożenia skargi było zawinione przez skarżących, gdyż zawarte w decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego we Wrocławiu z dnia 12 sierpnia 2024r., nr ... pouczenie było kompletne i wyczerpujące oraz pozwalało skarżącym na jednoznaczne wyliczenie 30 dniowego terminu do złożenia skargi z uwzględnieniem dni wolnych, a w szczególności przez dowolne przyjęcie, że skoro w pouczeniu nie było mowy o tym, że termin ten powinien być przedłużony w jakikolwiek sposób z uwagi na dni ustawowo wolne od pracy, to nie można było tego terminu przedłużać o takie dni. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że w niniejszej sprawie brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Przepis art. 53 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę do sądu administracyjnego składa się w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Termin przewidziany na wniesienie skargi jest terminem ustawowym i ani Sąd, ani żaden inny podmiot nie jest uprawniony do modyfikacji jego długości. Termin ten jest terminem oznaczonym w dniach. Zgodnie art. 83 § 1 p.p.s.a. terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym oblicza się według przepisów prawa cywilnego, a zatem z uwzględnieniem przepisów art. 111–116 k.c., z zastrzeżeniem art. 83 § 2 p.p.s.a. Zatem jeżeli termin jest oznaczony w dniach, jego koniec przypada z upływem ostatniego dnia, a zatem ostatniego dnia o północy. Nie wlicza się natomiast do niego dnia, w którym miało miejsce zdarzenie, od którego ma liczyć się bieg terminu (art. 111 k.c.). Jeżeli natomiast ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy (art. 83 § 2 p.p.s.a.). W art. 83 § 2 p.p.s.a. ustawodawca wprowadził wyjątek od zasady przewidzianej w art. 115 k.c. i z dniem ustawowo wolnym od pracy zrównał wszystkie soboty. Ma to zastosowanie tylko do sytuacji, jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy. Nie odnosi się natomiast do sobót (i niedziel), które są pierwszym lub kolejnym (ale nie ostatnim) dniem biegnącego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2010 r. II FZ 243/10). Niewiedza skarżących w zakresie sposobu obliczania terminów nie może być usprawiedliwieniem uchybienia terminu do wniesienia skargi, bowiem osoby należycie dbające o własne interesy, powinny skorzystać z pomocy prawnej lub zasięgnąć informacji w zakresie sposobu obliczania terminów w danym organie administracji publicznej. Jak słusznie wskazał Sąd Wojewódzki brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wówczas, gdy zachowanie strony odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, jakiej w prowadzeniu spraw można domagać się od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zatem o braku winy w niedochowaniu terminu można mówić w przypadku stwierdzenia, że strona dołożyła należytej staranności, by dokonać czynności procesowej w terminie, lecz dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Tymczasem wątpliwości co do sposobu obliczania terminu przewidzianego na złożenie skargi mogły być usunięte, gdyby skarżący wystąpili do właściwych podmiotów o potrzebne informacje. Nieskorzystanie z takiej możliwości świadczy o zawinionym złożeniu skargi z uchybieniem terminu. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie. ----------------------- 5