II OZ 16/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń E. Ż. i A. Ż. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 października 2004r. sygn. akt II SA/Lu 1185/03 o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.i A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 28 lipca 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: - oddalić zażalenia. Zaskarżonymi postanowieniami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania E. Ż. oraz A. Ż. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji wskazano, że wnioskodawcy nie wykazali, że nie mają środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Sąd stwierdził m.in., że wnioskodawcy mieli realną możliwość poczynienia oszczędności na poczet kosztów postępowania oraz że wydatki skarżących mają charakter okresowy, natomiast ich dochody mają charakter stały. Sygnalizowana wysokość kosztów leczenia nie została natomiast sprecyzowana. Na powyższe postanowienia zażalenia złożyli skarżący E. Ż. i A. Ż.. W zażaleniach podnieśli, że koszty utrzymania i wzrastające koszty leczenia uniemożliwiają poniesienie kosztów postępowania, nie precyzują jednak wysokości wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazali dostatecznie, że nie dysponują wystarczającymi środkami finansowymi na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Prawidłowe ustalenia w tym zakresie przeprowadził Sąd I instancji. Przeciwko pozytywnemu rozpatrzenia wniosków przemawia także podnoszona w zażaleniach okoliczność, że Lubelskie [...]" S.A. zdecydowały o wypłaceniu skarżącym dochodzonej kwoty pieniężnej. Uzyskane środki finansowe skarżący mogą zatem przeznaczyć na opłacenie kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.