II OZ 1641/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P. oraz R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 827/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi K.P. oraz R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2024 r., nr 917/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie R.P.; 2. odrzucić zażalenie K.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 827/24, odrzucił zażalenie R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 827/24 w sprawie ze skargi K.P. oraz R.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lipca 2024 r., nr 917/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Wymienionym wyżej postanowieniem z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 827/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2025 r. o pozostawieniu wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zażalenie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") nie zdecydowano o dopuszczalności złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wydane na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. Tym samym, zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, Sąd ocenił jako niedopuszczalne. Pismem z 25 sierpnia 2025 r. K.P. oraz R.P. wnieśli zażalenia na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono argumentację odnoszącą się do możliwości finansowych skarżącego, jak również kwestionującą czynności organu wskazując na nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie R.P. nie zasługuje na uwzględnienie, natomiast zażalenie K.P. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., wniesienie sprzeciwu od zarządzeń lub postanowień referendarza sądowego, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. (zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, postanowienia o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy oraz o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a także postanowienia o przyznaniu zawodowemu pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy), nie powoduje automatycznej utraty mocy takiego orzeczenia, ale stosownie do art. 260 § 2 p.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność. Sprzeciw jest rozpoznawany przez wojewódzki sąd administracyjny, który w takich przypadkach orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 260). Słusznie zatem przyjął Sąd I instancji, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ takie postanowienie nie mieści się w katalogu przypadków wymienionych art. 194 § 1 oraz art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Prawidłowe pozostaje zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że złożone zażalenie na postanowienie z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 827/24, podlegało odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 p.p.s.a.). Zażalenie niedopuszczalne podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 178 p.p.s.a. Z kolei art. 197 § 2 p.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Za koniecznością odrzucenia zażalenia K.P. przemawia fakt, że wyżej powołana niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przy czym przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą między innymi wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem. Nadto, wyżej wymieniona nie była inicjatorem postępowania o udzielenie prawa pomocy. Skarżone postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym zażaleniem R.P. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.