II OZ 167/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. i L.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2440/15 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi M. M. i L. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi. Zarządzeniem z dnia 27 października 2015 r. wezwano M. M. i L. M. do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie skarżący odebrali w dniu 2 listopada 2015 r., wpis uiścili natomiast 10 listopada 2015 r. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2440/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do uiszczenia od niej wpisu. Odpis postanowienia skarżący odebrali 14 grudnia 2015 r. Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, w którym jednocześnie zawarli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że uiścili wpis niezwłocznie kiedy stało się to możliwe. Wskazali, że ciężkie zatrucie pokarmowe w dniach 8, 9, 10 listopada 2015 r. uniemożliwiło skarżącym pełnienie funkcji życiowych. Skarżący byli bardzo osłabieni, mieli trudności z poruszaniem się. Na skutek choroby doszło do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych oraz zaburzeń centralnego układu nerwowego, co w praktyce uniemożliwiło złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Objawy ustąpiły 14 grudnia 2015 r. Do wniosku skarżący dołączyli zaświadczenie lekarskie z dnia 15 grudnia 2015 r. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu powyższego postanowienia podniesiono, że skarżący nieuprawdopodobnili zaistnienia po ich stronie braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu - nie wyklucza bowiem możliwości dokonywania czynności procesowej czy to osobiście czy to przez wyręczenie się inną osobą. Zdaniem Sądu na uwagę zasługuje fakt, że w niniejszej sprawie skarżący nie przedłożyli zwolnienia lekarskiego, do akt załączyli zaś zaświadczenie wystawione przez lekarza chorób wewnętrznych w dniu 15 grudnia 2015r. na wniosek skarżących, z którego wynika jedynie, że w dniach 8, 9 i 10 listopada 2015 r. skarżący zachorowali na ostrą infekcję wirusową przewodu pokarmowego i w związku z tym udzielono im porady lekarskiej. Z treści nadesłanego zaświadczenia wynika, że skarżący mieli ograniczyć aktywność życiową. Nie wskazano w nim natomiast, że są obłożnie chorzy. Ponadto z zaświadczenia wynika, że skarżący chorowali w dniach 8, 9 i 10 listopada 2015 r. zaś pomimo choroby w dniu 10 listopada 2015 r. skarżąca dokonała uiszczenia wpisu sądowego za pośrednictwem przelewu bankowego. Skoro zatem, w ocenie Sądu, skarżący mogli wykonać przelew w ostatnim dniu choroby pomimo dużego osłabienia i złego samopoczucia, można uznać, że ich stan chorobowy nie stanowił przeszkody do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie. Nie stanowił również przeszkody do obarczenia kogokolwiek innego dokonaniem czynności nakazanej przez Sąd w imieniu skarżących. Zażaleniem M. i L.M. zaskarżyli powyższe postanowienie wnosząc o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na niedopuszczalnej kompilacji z orzeczeń sądowych z przeszłości i innych niż niniejsza sprawach. Z treści zaświadczenia wynika, w ocenie skarżących, jednoznacznie, że byli oni obłożnie chorzy i nie mogli uiścić wpisu we właściwym czasie. Skarżący podnieśli, że wpis uiściła z ich konta opiekująca się nimi pielęgniarka, na dowód czego do zażalenia załączono jej oświadczenie z dnia 21 stycznia 2016 r. Wskazali, że są osobami starszymi, mieszkają samotnie w trudnych górskich warunkach, a do najbliższych zamieszkałych zabudowań jest odległość niemożliwa do pokonania dla ludzi obłożnie chorych. Podkreślili, że ich dzieci mieszkają 120 km od nich, nie mają znajomych ani krewnych w miejscy zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślić należy, że trudności, przeszkody uniemożliwiające stronie dochowanie czynności nie muszą mieć charakteru zdarzeń nadzwyczajnych. Przy stosowaniu przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu należy mieć na uwadze ich funkcję ochronną. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadne jest przywrócenie skarżącym terminu. Stan zdrowia skarżących niewątpliwie miał wpływ na możliwość podejmowania przez nich czynności zmierzających do dochowania terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący na potwierdzenie twierdzeń zawartych we wniosku przedłożyli stosowne zaświadczenie lekarskie, z którego jednoznacznie wynikał ich zły stan zdrowia wymagający "zmniejszenia aktywności życiowej" w terminie otwartym do uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego. W tej sytuacji nie można przyjąć, by skarżący uchybili terminowi do uiszczenia wpisu ze swojej winy. Z powyższych względów, uznając wniesiony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu za usprawiedliwiony, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.