II OZ 183/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2012 r., II SA/Gd 299/12 pozostawiającego wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 lipca 2012 r. bez rozpoznania w sprawie ze skargi M. S. na czynność wójta Gminy Z. z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia ostateczności decyzji w sprawie warunków zabudowy postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012 r., II SA/Gd 299/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (zwany dalej "WSA") pozostawił wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy z dnia 30 lipca 2012 r. bez rozpoznania w sprawie ze skargi M. S. na czynność Wójta Gminy Z. (zwanego dalej "wójtem") z dnia [...] lipca 2010 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia ostateczności decyzji w sprawie warunków zabudowy. W uzasadnieniu wskazano, że M. S. złożył skargę na ww. czynność wójta, a w dniu 30 lipca 2012 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych. Wniosek ten został złożony częściowo na urzędowym formularzu PPF (nadesłano tylko wypełnioną pierwszą stronę tego formularza). W tej sytuacji, wraz z pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. doręczono wnioskodawcy cały urzędowy formularz PPF stosowany w Sądach administracyjnych i zobowiązano go do jego wypełnienia w całości i podpisania oraz nadesłania do Sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie wraz z formularzem PPF doręczono wnioskodawcy do rąk własnych w dniu 22 sierpnia 2012 r. W wyznaczonym terminie (tj. do dnia 29 sierpnia 2012 r.) nie uczyniono zadość wezwaniu Sądu. W tej sytuacji, referendarz sądowy w zarządzeniu z 14 września 2012 r. pozostawił powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Sprzeciw od powyższego zarządzenia zgłosił M. S., domagając się jego uchylenia. W treści skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – A. S. - na okoliczność terminowego wysłania formularza na adres Sądu w dniu 24 sierpnia 2012 r., tj. w odpowiedzi na wezwanie doręczone 22 sierpnia 2012 r. Skarżący podkreślił przy tym, że nie dysponuje dowodem nadania formularza do Sądu. Rozpatrując sprawę WSA wskazał, że jak wynika z okoliczności sprawy, skarżący wnioskiem z dnia 30 lipca 2012 r., zwrócił się o przyznanie pomocy. Do Sądu nadesłał jednak tylko pierwszą stronę urzędowego formularza PPF. Wobec tego, doręczono mu urzędowy formularz PPF, stosowany w postępowaniu przed Sądami administracyjnymi, zobowiązując do jego wypełnienia i zwrócenia do Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżący nie wykonał zobowiązania i nie złożył wniosku w wymaganej prawem formie. Podobnie, składając sprzeciw, skarżący również nie dołączył urzędowego formularza PPF, a więc w dalszym ciągu jego wniosek nie spełniał ustawowych wymogów. Tym samym, wobec niedopełnienia przez skarżącego wymogów formalnych niezbędnych do nadania biegu jego wnioskowi, należało go pozostawić bez rozpoznania, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "ppsa"). WSA nadmienił, że przeprowadził analizę korespondencji, wpływającej do Sądu w okresie od dnia 24 sierpnia 2012 r. do dnia 5 września 2012 r., a z notatki urzędowej sporządzonej przez urzędnika sądowego wynika, że w tym okresie nie wpłynęła do Sądu korespondencja od skarżącego, zawierająca urzędowy formularz PPF. Wnioskodawca zaś, jak wskazał, nie posiada dowodu nadania przesyłki. Sąd nie jest natomiast uprawniony do przeprowadzania dowodów z zeznania świadka w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 106 § 3 a contrario ppsa). Wskazać przy tym też należy, że wnioskodawca może w każdym czasie złożyć kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, tym razem z zachowaniem ustawowych wymogów formalnych dla tego rodzaju żądań. Wnosząc zażalenie M. S. zaskarżył w całości ww. postanowienie WSA i wniósł o uchylenie tego postanowienia i nadanie sprawie dalszego biegu. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionuje wskazania, iż Sąd nie jest uprawniony do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Autor zażalenie wskazał także, iż w sprzeciwie od zarządzenia referendarza sądowego wskazał na istnienie dokumentu, który posiadać powinna osoba trzecia (świadek), z którego Sąd mógłby przeprowadzić dowód na okoliczność terminowego wysłania formularza PPF w dniu 24 sierpnia 2012 r. Dokument ten powinien być w posiadaniu świadka, o przesłuchanie którego M. S. wnosił w sprzeciwie. Wydaje się, że skoro Sąd twierdzi, iż nie może przesłuchać świadka, to powinien zatem zwrócić się do świadka o przedłożenie tego dokumentu na żądanie Sądu. Powyższe umożliwiłoby skuteczne zweryfikowanie stanowiska autora zażalenia i ostateczne rozpatrzenie wniosku. Obecnie, nawet bez dowodu znajdującego się prawdopodobnie u osoby trzeciej (świadka), nie ma możliwości sprawdzenia, co się z przesyłką stało, skoro jak twierdzi Sąd, nie dotarła do siedziby Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak trafnie stwierdził WSA w zakreślonym przez Sąd pierwszej instancji terminie skarżący nie wykonał zobowiązania i nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w wymaganej prawem formie. Tym samym, wobec niedopełnienia przez skarżącego wymogów formalnych niezbędnych do nadania biegu jego wnioskowi, należało go pozostawić bez rozpoznania, na podstawie art. 257 ppsa. Twierdzenia autora zażalenia o rzekomym przesłaniu wypełnionego wniosku do WSA budzą zaś wątpliwości, skoro WSA przeprowadził analizę korespondencji wpływającej do Sądu w okresie od dnia 24 sierpnia 2012 r. do dnia 5 września 2012 r., a z notatki urzędowej sporządzonej przez urzędnika sądowego wynika, że w tym okresie nie wpłynęła do Sądu korespondencja od skarżącego, zawierająca urzędowy formularz PPF, a sam wnioskodawca nie posiada dowodu nadania przesyłki. Co więcej, zdaniem NSA, za niepoważny uznać trzeba zarzut zażalenia, że Sąd powinien zwrócić się do świadka o przedłożenie dowodu nadania przesyłki, który prawdopodobnie (podkreślenie NSA) znajduje się u osoby trzeciej (świadka). Sąd nie ma danych świadka, a jeśli jest nim siostra autora zażalenia to właśnie on powinien postarać się o dostarczenie Sądowi rzekomo istniejącego dowodu nadania przesyłki (bo sam autor zażalenia twierdzi, że tylko prawdopodobnie znajduje się on u osoby trzeciej). NSA powtarza też za Sądem pierwszej instancji, że wnioskodawca może w każdym czasie złożyć kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, tym razem z zachowaniem ustawowych wymogów formalnych dla tego rodzaju żądań. Skoro postanowienie WSA z dnia 14 grudnia 2012 r. jest poprawne i zgodne z prawem, to mając te względy na uwadze NSA, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.