II OZ 194/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-04-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada akcje i osiąga dochody z emerytur, może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli argumentuje, że akcje stanowią jego "żelazny kapitał" na nieprzewidziane wydatki, a część dochodów przeznacza na leczenie?Ratio decidendi
Zażalenie nie jest zasadne, ponieważ skarżący nie wykazał wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej i osobistej uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych. Posiadane dochody z emerytur są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania, zwłaszcza że wpis od skargi wynosi jedynie 200 zł. Skarżący nie może również domagać się zwolnienia, posiadając zgromadzone oszczędności, nawet jeśli argumentuje, że mają one inne przeznaczenie.Stan faktyczny
W. H. złożył skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Następnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z żoną, łączny dochód z emerytur w wysokości 3 372 zł brutto oraz posiadanie 138 akcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że dochody skarżącego nie uzasadniają zwolnienia. Skarżący wniósł zażalenie, podnosząc wysokie wydatki na leczenie i wartość posiadanych akcji jako kapitał na nieprzewidziane zdarzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie W. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2005 r. o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1571/04 o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. H. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 8 października 2004 r., zn. [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić zażalenie
W dniu 25 października 2004 r. W. H. wniósł skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 października 2004 r. ([...]), którą utrzymano w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Warszawy decyzję nr [...] z dnia 26 marca 2004 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wydanego dla I. M. i M. D. decyzją Burmistrza Gminy Warszawa-Centrum nr 302/01 z dnia 28 czerwca 2001 r.
W dniu 15 listopada 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek W. H. o zwolnienie od kosztów sądowych. Z wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że W. H. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Zamieszkują w domu o powierzchni około 100 m², a ich łączny dochód z tytułu emerytur wynosi 3 372 zł. brutto. Skarżący podał również, że posiada 138 akcji.
W dniu 23 grudnia 2004 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W wyniku wniesionego przez skarżącego sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył wniosek W. H. ponownie. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1571/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że dochody skarżącego i jego żony w łącznej wysokości 3 372 zł. brutto nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych . Odpis postanowienia Sądu doręczono skarżącemu w dniu 4 lutego 2005 r.
Sygn. akt II OZ 194/05
Na powyższe postanowienie W. H. wniósł w dniu 7 lutego 2005 r. zażalenie. Skarżący podniósł, że wraz z żoną ponoszą bardzo wysokie wydatki związane z leczeniem, na które przeznaczają dużą cześć dochodu i nie są w stanie pokryć kosztów postępowania sądowego. Ponadto skarżący stwierdził, że posiadane przez niego akcje o aktualnej wartości ok. 1200 zł. stanowią "żelazny kapitał z przeznaczeniem na nagłe, nieprzewidziane zdarzenia losowe, głównie zdrowotne".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami tymi są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 p.p.s.a.). Prawo pomocy, jako wyjątek od tej zasady, jest instytucją o szczególnym zastosowaniu wobec osób, które charakteryzuje wyjątkowo ciężka sytuacja materialna i osobista i z tego powodu nie są w stanie ponieść kosztów postępowania. Skarżący może się o nie ubiegać dopiero wtedy, gdy mimo oszczędności w wydatkach, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów postępowania, we wszczętej przez siebie sprawie, w której wpis od złożonej skargi wynosi 200 zł.
Sygn. akt II OZ 194/05
Wykazane przez W. H. dochody są dostatecznie wysokie, aby skarżący, czyniąc odpowiednie oszczędności w wydatkach mógł samodzielnie ponieść koszty postępowania. Należy podkreślić, że koszty te na obecnym etapie postępowania sprowadzają się wyłącznie do uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość nie stanowi kwoty przewyższającej możliwości skarżącego. Skarżący nie może także domagać się przyznania prawa pomocy mając zgromadzone oszczędności i utrzymując, że mają one inne przeznaczenie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło